Ngày thứ hai sau khi Thẩm Giáng Hòa công khai bản cam kết từ bỏ của huynh trưởng, nhà họ Nghiêm đã hủy đơn đặt hàng cho hai quý tiếp theo. Người đến không hề trở mặt, chỉ thu hồi những tấm vải mẫu vốn đang để tại nhà họ Thẩm, khách khí nói: "Lô hàng trước mắt này sẽ nhận theo khế ước. Còn sau này, vì người chủ sự đã đổi, chúng tôi cũng cần đá/nh giá lại."
"Người chủ sự không đổi." Thẩm Giáng Hòa nói: "Chỉ là cái tên cuối cùng đã khớp với người làm mà thôi."
Đối phương cười gượng gạo, không đáp lời.
Nàng sớm đã biết sẽ mất khách, nhưng khi thực sự nhìn thấy tờ đơn hủy hàng, nàng vẫn cảm thấy như bị ai đó khoét đi một mảng trong lồng ngựk. Đơn hàng lớn của nhà họ Nghiêm chiếm gần bốn phần doanh thu của xưởng nhuộm, cha nàng đã dựa vào nó để chống đỡ qua hai vụ mùa thất bát, cũng nhờ nó mà v/ay được tiền từ nhà họ Hạ.
Thẩm Bách Niên sau khi biết tin đã tức gi/ận đến mức đ/ập vỡ bát th/uốc. "Bây giờ con hài lòng rồi chứ?" Ông vịn vào thành giường, sắc mặt xám ngắt: "Không có nhà họ Hạ, không có nhà họ Nghiêm, con lấy gì để nuôi cả cái xưởng này?"
Thẩm Giáng Hòa ngồi xổm xuống, nhặt từng mảnh sứ vỡ lên. "Cha, con không nói là chắc chắn nuôi nổi."
Cha nàng sững người.
"Con chỉ nói, con muốn tự mình thử."
"Lấy cơ nghiệp tổ tiên ra để thử sao?"
Nàng khựng lại một lát. "Nếu cơ nghiệp tổ tiên chỉ có thể duy trì bằng cách gả con đi, thì dù hôm nay không sụp đổ, sau này cũng vẫn sẽ sụp đổ thôi."
Lần này, cha nàng không m/ắng nàng nữa, chỉ quay lưng vào trong.
Thời hạn giao hàng còn ba ngày. Các thợ thủ công cũng biết chuyện nhà họ Nghiêm hủy đơn, không khí trong xưởng thay đổi rõ rệt. Triệu thúc tìm đến nàng, nói có hai thợ nhuộm muốn nhận trước nửa tháng tiền công rồi rời đi. Thẩm Giáng Hòa đồng ý ngay, không hề níu kéo.
A Quỳ lại đẩy túi tiền trả lại: "Tôi có thể nhận muộn ba ngày."
"Không cần đâu."
"Không phải làm không công đâu." A Quỳ nói: "Màu xanh xám đó của cô nếu thực sự muốn nhận đơn nhỏ, tôi muốn học."
Thẩm Giáng Hòa ngước mắt lên.
A Quỳ đã ở xưởng năm năm, chỉ làm công việc tẩy rửa và phơi vải, cha nàng chưa bao giờ cho nữ công tiếp cận bàn phối màu, lý do là công thức không được truyền ra ngoài.
"Cô không sợ tôi dạy cô xong, cô quay lưng đi sang nhà khác sao?"
A Quỳ hỏi ngược lại: "Vậy cô có sợ không?"
Thẩm Giáng Hòa suy nghĩ một chút: "Sợ."
A Quỳ mỉm cười: "Vậy là đúng rồi. Sợ mà vẫn chịu dạy, đó mới là thực sự muốn thay đổi cách sống."
Câu nói đó khiến Thẩm Giáng Hòa thức trắng đêm. Sáng hôm sau, nàng gọi mười lăm người còn lại trong xưởng ra sân. Không nói lời sáo rỗng, chỉ bày sổ sách ra: Sau khi giao xong lô hàng nhà họ Nghiêm, tiền mặt nhiều nhất chỉ chống đỡ được mười hai ngày; nếu khoản v/ay nhà họ Hạ không được gia hạn, đến hạn hai mươi ngày họ có thể lấy vật thế chấp; màu xanh xám mới nếu nhận được đơn nhỏ thì lợi nhuận tuy có nhưng rất mỏng.
"Tôi không thể đảm bảo các người ở lại là có tiền công." Nàng nói: "Vì vậy, ai muốn đi hôm nay, tôi sẽ thanh toán hết tiền công đã làm. Ai ở lại, tôi muốn đổi cách tính tiền."
Triệu thúc nhíu mày: "Đổi thế nào?"
"Tiền công cơ bản chỉ giữ lại một nửa, phần còn lại chia theo tỉ lệ thực thu của từng đơn hàng. Nếu nhuộm hỏng, bị trả hàng, sẽ trừ vào phần của tôi trước; nếu có dư thừa, tiền phối màu, tiền nhuộm, tiền tẩy rửa, tiền phơi vải đều chia theo công đoạn."
Trong sân lập tức xôn xao. Có người nói đây là ép thợ thủ công gánh rủi ro thay nhà họ Thẩm, cũng có người hỏi nếu không cho xem sổ sách thì lấy gì để tin vào việc chia chác.
Thẩm Giáng Hòa nói: "Mỗi bảy ngày, phòng kế toán sẽ dán bảng thu chi một lần. Các người có thể kiểm tra nguyên liệu, kiểm tra hàng hóa, kiểm tra tiền về."
Cố Hành Chu đứng sau lưng nàng bổ sung một câu: "Tôi ghi sổ, cũng cho các người kiểm tra. Nếu nhà họ Thẩm lấy tiền đi trước, tên tôi viết ở trang đầu tiên, các người cứ tìm tôi mà đòi."
Triệu thúc lườm anh: "Cậu là kế toán, gánh vác gì cho chủ nhà?"
"Tôi không gánh cho cô ấy." Cố Hành Chu nói: "Tôi gánh cho những con số tôi viết ra."
Thẩm Giáng Hòa nghiêng đầu nhìn anh. Đó không phải lời tình tự, nhưng lại khiến lòng nàng nóng ấm hơn cả câu "tôi xử lý giúp cô" mà Hạ Cảnh Minh từng nói.
Cuối cùng trong mười lăm người, có chín người đồng ý ở lại thử một tháng, sáu người còn lại nhận đủ tiền công rồi rời đi. Nhân lực giảm mất một phần ba.
Thợ nhuộm Chu Thành lúc rời đi, nhét tiền công vào ngựk, đứng ở cửa vái nàng một cái: "Nhị cô nương, không phải tôi không tin cô. Nhà tôi đang đợi gạo nấu cơm."
Thẩm Giáng Hòa đáp lễ: "Tôi hiểu. Tìm được việc ổn định thì cứ đi, không cần đợi tôi."
Sau khi anh ta đi, nàng tự tay gạch tên trong danh sách. Vệt mực đó khiến nàng đ/au lòng hơn cả khi nhà họ Nghiêm hủy đơn, nhưng cũng khiến nàng hiểu rõ, cái gọi là cùng gánh vác không thể dùng tình nghĩa để trói buộc người khác.
Chiều hôm đó, họ khiêng bốn mươi xấp nâu trà thu cuối cùng của nhà họ Nghiêm ra khỏi vại. Mưa lại bắt đầu rơi, giàn phơi đều chuyển hết vào hành lang dài, chín người thay phiên nhau canh chậu than để sấy khô.
Trước khi trời sáng ngày thứ ba, hai trăm bốn mươi xấp vải cuối cùng đã được xếp ngay ngắn. Thẩm Giáng Hòa dựa vào giàn nhuộm, mệt đến mức không nhấc nổi tay.
Cố Hành Chu đưa cho nàng một bát cháo đã nguội: "Ăn đi."
Nàng nhận lấy, hỏi: "Nếu nhà họ Nghiêm kiểm hàng không đạt thì sao?"
"Thì bồi thường."
"Sao lần nào cậu cũng nói kết quả x/ấu một cách bình thản như vậy?"
"Vì sổ sách sợ nhất là giấu đi kết quả x/ấu."
Thẩm Giáng Hòa mỉm cười. Nàng chợt nhận ra, người thực sự đứng về phía mình, chưa chắc đã là người đảm bảo cho mình rằng sẽ không thua. Mà có lẽ là người biết rõ nàng sẽ thua, sau khi tính toán rõ ràng cái giá phải trả, vẫn hỏi nàng có còn muốn làm hay không.
