Tôi không lập tức mở túi giấy.
Chiếu Lam ngồi đối diện tôi, hai tay đan vào nhau. Cô ấy thường rất bình tĩnh trước những sự cố máy ảnh hay xung đột tại hiện trường, nhưng lúc này đầu ngón tay lại đang vô thức chà xát khớp ngón trỏ.
"Ba năm trước, Trung tâm Ký sự Nam Giáp cho tớ một suất thường trú nhiếp ảnh kéo dài mười tháng." Cô ấy nói, "Không phải tớ không được chọn, mà là tớ đã hồi âm rằng gia đình có sắp xếp, không thể đi được."
Tôi ngẩng đầu. "Gia đình cậu lúc đó làm gì có chuyện gì."
"Tớ biết."
"Vậy sao cậu..."
Nói được một nửa, chính tôi tự nhớ ra.
Mùa thu ba năm trước, lần đầu tiên tôi được thăng chức làm chủ bút. Tuần có thông báo thăng chức, Gia Văn ném cho tôi hai chuyên đề mới cùng lúc, tôi hưng phấn như thể cuối cùng đã chứng minh được mình không phải là trợ lý văn bản chỉ biết phối hợp với người khác. Đêm liên hoan đó tôi uống một chút rư/ợu, nói với Chiếu Lam: "Năm sau cũng làm cùng nhau nhé. Tớ khó khăn lắm mới đứng vững được, cậu đừng vứt tớ lại cho nhiếp ảnh khác."
Câu nói đó lúc bấy giờ tôi coi như một lời đùa vui.
"Cậu ở lại vì câu nói đó?" Giọng tôi khô khốc đến đ/au đớn.
"Không chỉ vậy." Cô ấy nói, "Lúc đó tớ cũng sợ đi xa. Dự án đó đòi hỏi phải ở lại lâu dài, tớ chưa từng làm việc một mình ở một thành phố xa lạ bao giờ. Câu nói đó của cậu chỉ làm cho tớ dễ dàng biến nỗi sợ hãi thành 'tớ đang ở bên cạnh Dĩ Đường' mà thôi."
Tôi cúi đầu nhìn túi giấy, không dám nói thêm câu "cậu không nên như vậy".
Bởi vì chính tôi ngày hôm qua cũng vừa làm một việc y hệt: gói ghém lựa chọn của bản thân thành nhu cầu của đối phương.
"Sau đó cậu có hối h/ận không?" Tôi hỏi.
Chiếu Lam cười nhẹ, trong mắt không có ý cười. "Có. Năm thứ hai họ xuất bản tập ảnh, tớ m/ua hai cuốn. Một cuốn lật đến nát bươm, một cuốn chưa tháo bọc. Mỗi lần cậu nói nhóm chúng ta thật may mắn, tớ đều nghĩ, nếu lúc đó tớ đi, bây giờ tớ sẽ chụp ra sao."
Câu nói đó như chiếu sáng lại những ký ức ba năm qua của tôi. Cô ấy không phải lúc nào cũng cam tâm tình nguyện ở lại bên cạnh tôi; cô ấy chỉ là chưa bao giờ nói ra những điều không cam tâm đó.
"Cậu có trách tớ không?"
"Có một chút." Cô ấy trả lời giống hệt câu trả lời của tôi ngày hôm qua.
Tôi cười khổ. "Chút nào?"
"Sau đó có một lần cậu nói: 'May mà cậu không đi ra ngoài, thật ra cậu hợp tác với người quen là tốt nhất'." Cô ấy dừng một chút, "Tớ biết cậu chỉ nói vu vơ, nhưng ngày đó tớ rất gh/ét cậu."
Tôi đặt bàn tay lên trán.
Chúng ta đều từng hy sinh vì đối phương một lần. Sự hối h/ận và oán trách mà cô ấy vừa tự mình thốt ra khiến tôi lần đầu tiên biết rằng, lần từ bỏ đó chưa bao giờ thực sự qua đi. Không phải vì ai á/c ý đòi hỏi, mà vì chúng ta quá tin vào việc "cô ấy nên hiểu".
Đó mới là phần khó coi nhất.
"Vậy nên lần này không thể tái diễn nữa." Tôi nói.
Chiếu Lam gật đầu. "Không thể."
"Dù cuối cùng chúng ta là cộng sự, bạn bè, hay... cái gì khác, thì không ai được phép vì đoán nhu cầu của đối phương mà hủy thư mời làm việc."
"Được."
Tôi nhìn cô ấy. "Không phải cứ 'được' là xong. Tớ muốn cụ thể hơn một chút."
Cô ấy nhướng mày. "Phóng viên Hà bắt đầu soạn điều khoản rồi sao?"
"Đúng."
Tôi rút một tờ giấy, viết xuống hai dòng. Thứ nhất, cả hai đều tự quyết định sự nghiệp của mình trước thời hạn, không lấy việc đối phương có ở lại hay không làm điều kiện. Thứ hai, bất kỳ quyết định rút lại, trì hoãn hay từ chối nào, chỉ cần lý do có liên quan đến đối phương, đều phải nói trước.
Chiếu Lam đọc xong, thêm điều thứ ba: Đối phương có thể buồn, nhưng không được dùng nỗi buồn để yêu cầu sự hy sinh.
Tôi nhìn chằm chằm vào câu đó rất lâu.
"Điều này là khó nhất."
"Cho nên mới cần phải viết ra."
Chúng tôi dán tờ giấy xuống dưới bảng trắng. Không có chữ ký, nhưng lại giống lời hứa hơn nhiều lời hứa miệng.
Buổi tối chuyên đề khởi động, lượng bình luận của bài viết đầu tiên nhiều hơn dự kiến. Có người nói xem xong nhớ lại mình từng từ bỏ công việc vì bạn đời, có người nói ở lại không phải là minh chứng duy nhất cho tình yêu. Gia Văn chụp màn hình gửi vào nhóm, hưng phấn nói buổi chia sẻ có thể sẽ phải tăng thêm chỗ.
Tôi nhìn những lời của người lạ đó, lần đầu tiên không cảm thấy chúng chỉ là phản ứng của đ/ộc giả.
Hơn mười giờ, Chiếu Lam thu dọn máy ảnh chuẩn bị đi. Tôi gọi cô ấy lại.
"Câu hỏi hôm qua cậu hỏi, tớ vẫn còn n/ợ một nửa câu trả lời."
Cô ấy quay đầu lại.
"Nụ hôn đó không chỉ xảy ra một lần cũng không sao." Tôi nói rất chậm, đảm bảo mỗi chữ đều không phải dựa vào cô ấy đoán, "Tớ muốn yêu đương với cậu. Không phải vì cậu có thể sẽ đi Nam Giáp, cũng không phải vì tớ sợ mất cộng sự. Tớ chỉ là trước đây luôn không dám nói câu này ra."
Chiếu Lam đứng bên cửa, không lập tức đi tới.
Tim tôi đ/ập rất nhanh, nhưng không hề bồi thêm câu "cậu không cần trả lời ngay" để quyết định thay cô ấy xem cô ấy có cần thời gian hay không.
Qua vài giây, cô ấy nói: "Tớ nghe thấy rồi."
Chỉ bốn chữ đó thôi.
Tôi nhịn không truy hỏi.
Cô ấy lại nói: "Ngày mai tớ trả lời cậu. Tớ muốn chắc chắn rằng điều tớ nói là điều tớ thực sự muốn, không phải vì chúng ta hôm nay vừa lật lại chuyện cũ."
"Được."
Sau khi cô ấy đi, tôi một mình gạch đi một ngày trên thời hạn ở bảng trắng.
Bắc Xuyên còn hai ngày, Nam Giáp còn ba ngày.
Chúng tôi cuối cùng đã nói rõ ràng hết những chuyện của ba năm trước và một năm rưỡi trước.
Tiếp theo, không có bất kỳ quá khứ nào có thể thay chúng tôi quyết định hiện tại nữa.
