Chiều thứ Bảy, ngày diễn ra buổi chia sẻ, địa điểm chật kín người.
Những bức ảnh của "Trước khi rời thành phố" được chiếu trên màn hình lớn, hàng ghế đầu là vài nhân vật được phỏng vấn. Dì Vưu không đến, chỉ nhắn tin nói rằng bạn đời của dì hôm nay phải phục hồi chức năng, dì phải đi đón người, cuối cùng còn bồi thêm một câu: "Các cháu đừng biến câu nói đó của dì thành điều gì quá vĩ đại, dì cũng thường xuyên không kìm được mà muốn quản lý cô ấy đấy."
Tôi mỉm cười cất điện thoại.
Nửa phần đầu diễn ra rất suôn sẻ. Tôi nói về việc văn bản đã thay đổi từ "ai muốn rời đi" thành "mỗi người chọn lựa thế nào", Chiếu Lam nói về lý do cô ấy cố tình chụp ít ảnh chân dung trực diện, để hành lý, quần áo làm việc và những chiếc ghế trống thay cho sự di chuyển, để lại dấu vết. Chúng tôi vẫn tiếp lời rất chuẩn x/ác, phía dưới khán đài vài lần bật cười thành tiếng.
Đến phần người dẫn chương trình đặt câu hỏi, cô ấy đọc theo kịch bản: "Các bạn hợp tác đã sáu năm, điều mọi người tò mò nhất vẫn là sự ăn ý. Có phải thường xuyên không cần nói cũng biết đối phương muốn gì không?"
Phía dưới có người gật đầu.
Tôi nhìn thấy Gia Văn đang ngồi ở phía bên cạnh, tay cầm lịch trình hoạt động. Cũng nhìn thấy Chiếu Lam đặt micro trên đầu gối, không hề có ý định giải vây cho tôi.
Đây chính là khoảnh khắc mà tôi đã tự yêu cầu.
"Trong công việc, đôi khi là vậy." Tôi nói, "Nhưng nếu hôm nay chỉ được để lại một kinh nghiệm, tôi lại muốn nói rằng: 'Không cần nói cũng hiểu' không hề lãng mạn như chúng ta từng nghĩ trước đây."
Cả khán phòng im lặng.
Tôi đặt hai lá thư mời làm việc đã mang theo lên bàn, úp mặt chữ vào trong, không để máy quay ghi lại nội dung.
"Ngày gửi bản thảo chuyên đề này, chúng tôi mới phát hiện ra cả hai đều nhận được công việc ở nơi khác. Chiếu Lam đi Nam Giáp, tôi đi Bắc Xuyên. Tệ hơn là, đây không phải lần đầu chúng tôi tự quyết định sự nghiệp thay cho đối phương. Trước đây tôi từng vì cô ấy bị thương mà tự ý rút lại một suất trao đổi không nói cho cô ấy biết; cô ấy cũng từng vì một câu nói mong cô ấy ở lại của tôi mà từ bỏ kế hoạch đi xa của mình."
Người dẫn chương trình rõ ràng sững sờ.
Tôi nghe thấy tiếng tim mình đ/ập, nhưng vẫn tiếp tục nói.
"Những lựa chọn đó không phải do ai ép ai, cũng không thể mang ra tính toán xem ai n/ợ ai điều gì. Vấn đề thực sự nằm ở chỗ, chúng tôi đều giữ những lời 'tớ tình nguyện' trong lòng, rồi chờ đợi đối phương một ngày nào đó tự động nhìn thấy cái giá phải trả. Khi đối phương không nhìn thấy, lại lén lút thất vọng."
Tôi dừng lại một chút.
"Vì vậy lần này, chúng tôi đều chấp nhận lời mời làm việc, cũng từ chối đề xuất giữ người mà tòa soạn đã tranh thủ cho chúng tôi. Đây là chuyên đề cố định cùng thành phố cuối cùng của chúng tôi. Sau này nếu còn hợp tác, sẽ bàn bạc theo từng dự án, không mặc định bên nào phải phối hợp với bên nào, cũng không coi sự hy sinh là minh chứng cho mối qu/an h/ệ."
Những lời này một khi đã nói ra, việc giữ người không còn không gian mơ hồ nào nữa. Gia Văn sẽ bắt đầu tìm người mới, Bắc Xuyên và Nam Giáp cũng sẽ biết chúng tôi công khai thông tin dựa trên tiền đề đã x/ác nhận báo danh. Tôi không còn để lại đường lui "nếu cô ấy hối h/ận, tôi sẽ hối h/ận theo" cho chính mình nữa.
Người dẫn chương trình im lặng hai giây mới hỏi: "Vậy các bạn không thấy tiếc sao? Một cặp cộng sự hợp tác lâu như vậy, lại đi đến hai thành phố khác nhau."
"Tiếc chứ." Tôi nói.
Phía dưới có người bật cười, có lẽ không ngờ tôi lại trả lời trực diện đến vậy.
"Tôi rất không nỡ. Cô ấy cũng có sự không nỡ của riêng mình. Nhưng điều chúng tôi muốn biết bây giờ hơn là, sau khi cả hai không còn thu mình lại nữa, liệu có thể tiếp tục đến gần nhau hay không."
Tôi không nói chúng tôi đang yêu nhau.
Đó không phải là giữ bí mật với khán giả, mà là cuối cùng tôi cũng hiểu ra, không phải sự rõ ràng nào cũng đồng nghĩa với việc công khai. Sự rõ ràng trước hết nên xảy ra giữa những người trong cuộc.
Người dẫn chương trình quay sang Chiếu Lam: "Vậy nhiếp ảnh gia Thẩm nghĩ thế nào?"
Chiếu Lam cầm micro lên, nhìn tôi một cái rồi mới nói: "Đoạn vừa rồi của cô ấy, trước hôm nay cô ấy đã cho tôi xem qua rồi."
Cả khán phòng cười ồ lên.
Cô ấy cũng cười. "Bản thân việc này đã rất quan trọng rồi. Trước đây chúng tôi có thể nghĩ rằng, cô ấy nói gì tôi cũng đều tiếp lời được. Nhưng bây giờ chúng tôi sẽ hỏi trước: Chuyện này có thể nói không? Cậu muốn tớ đáp lại thế nào? Tôi nghĩ không phải là trở nên xa cách, mà là mang sự tôn trọng quay trở lại."
Những câu hỏi sau đó chân thành hơn dự kiến. Có người hỏi làm việc từ xa thế nào, có người hỏi nếu một trong hai người sau này thành công hơn thì có bị mất cân bằng không. Chúng tôi đều không đưa ra câu trả lời hoa mỹ, chỉ nói không biết, sẽ bàn tiếp.
Khi hoạt động kết thúc, Gia Văn đi tới, trả lại hai lá thư mời làm việc cho tôi.
"Chúc mừng, chính thức tự chặn đường lui của mình rồi nhé." Chị ấy nói.
Tôi hơi áy náy: "Chị gi/ận sao ạ?"
"Có một chút." Chị ấy lườm tôi, "Nhưng ít nhất hôm qua em đã báo trước. Tìm người rất phiền, đây là cái giá thực tế, đừng tưởng chị sẽ bị câu chuyện trưởng thành của các em làm cảm động đến mức không cần tăng ca."
Tôi cười rồi ôm chị ấy một cái.
Đám đông tan dần, Chiếu Lam đứng đợi ở cửa.
Tôi bước tới, câu đầu tiên không phải là "Cậu thấy tớ nói thế nào", mà là: "Bây giờ cậu muốn về nhà, hay muốn đi dạo một chút?"
"Đi dạo đi." Cô ấy nói, "Hôm qua cậu bảo tớ đi bộ về nhà cùng cậu mà."
Chúng tôi chậm rãi đi dọc theo bờ sông. Khi trời sắp tối, cô ấy hỏi: "Công khai xong rồi, có hối h/ận không?"
"Có chút sợ, không hối h/ận."
"Tớ cũng vậy."
Tôi dừng lại nhìn cô ấy: "Bây giờ tớ muốn hôn cậu, được không?"
Chiếu Lam bật cười.
"Được."
Lần này không có công tác, không có rư/ợu, cũng không có bất kỳ ngày mai mơ hồ nào che đậy cho chúng tôi.
Trước khi hôn cô ấy, tôi hiểu rất rõ mình đang chọn lựa điều gì.
