Khi tôi vén tấm vải bố che tấm bình phong thứ ba, thứ đầu tiên đ/ập vào mắt là hàng vết khắc được mài bóng bởi sống d/ao.
Đó không phải là trang trí. Những đường kẻ ngắn nông sâu khác nhau chạy dọc từ mép gỗ lên trên, bên cạnh còn sót lại vài chữ nhỏ đã nhòe đi từ lâu. Nếu theo cách phục hồi thông thường, trước tiên phải bào phẳng, bả tro, rồi sơn lên, thì những dấu vết này chỉ cần một lớp là che sạch sẽ.
Chủ nhân đơn hàng họ Nguyễn, là nữ chưởng quầy của một tiệm trà phía bắc thành. Vật liệu cũ bà mang đến vốn là tấm ván bên của chiếc tủ đứng trong nhà, bà chỉ định cải tạo thành bình phong hai cánh. Cha chỉ viết vỏn vẹn bốn chữ "Dùng vật liệu cũ" trên đơn hàng, không có thêm lời giải thích nào khác.
Thừa Nhạc nhìn những vết khắc đó, cuối cùng lên tiếng: "Cha không chịu động vào, là vì chưởng quầy Nguyễn từng nói, đây là những dấu vết ghi lại chiều cao của con gái bà."
Đầu ngón tay tôi khựng lại trên mép gỗ.
"Người đâu rồi?"
"Ba năm trước b/ệnh mất rồi."
Tôi thu tay về, bỗng hiểu ra tại sao cha đến lớp tro nền cũng không chịu bả. Ông giỏi nhất là sửa đồ cũ trông như mới, nhưng lần này thứ khách hàng cần không phải là cái mới.
Vấn đề nằm ở chỗ góc dưới bên phải bình phong đã bị mọt ăn, nếu không bào đi hoàn toàn, chỗ mỏng manh đó không trụ nổi quá hai năm; nếu làm theo quy trình gia cố, chắc chắn sẽ làm mất hai vết khắc.
Chú Cảnh Kiều nghe tin chạy đến, chỉ nhìn một cái liền nói: "Vết khắc chứ có phải cơm ăn đâu. Cứ làm theo kích thước trong hợp đồng mà giao hàng, khách hàng sẽ không vì mấy vết d/ao cũ mà gây chuyện đâu."
"Nếu bà ấy để tâm thì sao?"
"Thì bảo là gỗ có b/ệnh, không sửa không được."
Câu nói này nghe có vẻ hợp lý, nhưng lại khiến tôi nhớ đến tấm bình phong quan phủ ba năm trước. Lúc đó cha cũng có lý do "không thể không giao hàng". Lý do càng nhiều, thì những lời hứa với người khác càng dễ dàng trở thành thứ có thể hy sinh.
Tôi không đụng d/ao, ngay ngày hôm đó liền đích thân đến phía bắc thành tìm chưởng quầy Nguyễn.
Bà ấy trẻ hơn tôi tưởng, sau khi nghe tôi giải thích về vị trí bị mọt ăn, bà im lặng một hồi lâu. Cuối cùng, bà dẫn tôi lên lầu, lấy từ trong hòm ra một sợi dây đỏ cũ kỹ.
"Hai vạch cuối cùng, là lúc con bé mười hai và mười ba tuổi." Bà nói, "Năm mười ba tuổi đo xong, nó bảo sang năm nhất định sẽ cao hơn con. Nhưng không còn sang năm nữa."
Tôi không nhận sợi dây đỏ đó, chỉ hỏi: "Nếu giữ lại vết khắc, sau khi gia cố góc phải sẽ dày hơn thiết kế ban đầu nửa tấc, cũng cần thêm bảy ngày nữa. Nếu làm theo bản vẽ cũ, con có thể sửa tấm ván phẳng phiu hơn."
Bà nhìn tôi rất lâu. "Cha cô lúc đó đã hứa với tôi, sẽ không mài mất những đường kẻ đó."
"Con hiểu rồi."
"Ông ấy không viết vào sao?"
"Chỉ viết là dùng vật liệu cũ."
Bà cười khổ một tiếng: "Ông ấy bảo thợ thủ công chỉ cần ghi nhớ trong lòng là đủ."
Sau khi về xưởng, tôi kể lại câu nói này cho Thừa Nhạc nghe.
Huynh ấy im lặng một lúc, lấy từ trong tủ ra con d/ao nhỏ cha vẫn thường dùng, đặt trước mặt tôi: "Vậy thì đừng mài."
Tôi không cầm d/ao của cha. Tôi dùng d/ao của chính mình.
Tôi khoét bỏ chỗ bị mọt ăn từ phía sau, khảm gỗ mỏng vào, rồi nhờ Bùi Cảnh Sơ làm một vòng viền đỡ cực hẹp. Như vậy, cả hai vết khắc ở mặt trước đều có thể giữ lại, chỉ là cấu trúc phức tạp hơn bản vẽ gốc rất nhiều.
Bùi Cảnh Sơ đo xong kích thước, nói: "Bảy ngày chưa chắc đã đủ."
"Khách hàng đồng ý đợi thêm."
"Tôi không nói đến khách hàng." Anh nhìn về phía tiền viện, "Hai mươi mốt ngày tộc định, chỉ còn lại sáu ngày."
Tôi biết.
Nếu tấm thứ ba không thể hoàn thành trước khi họp bàn chia gia sản, chú Cảnh Kiều có thể nói tôi đến ba việc cha để lại cũng không kết thúc được. Nhưng nếu vì chạy theo thời hạn đó mà bào mất vết cũ của khách, tôi có làm xong bình phong, cũng chỉ chứng minh rằng mình đang phạm cùng một sai lầm với cha.
"Cứ làm theo thỏa thuận với khách trước đã." Tôi nói.
Bùi Cảnh Sơ gật đầu, không khuyên thêm.
Ngày thứ ba, tộc lão quả nhiên phái người đến thúc giục. Chú Cảnh Kiều đích thân đứng ở cửa hỏi tôi có muốn dời cuộc họp lại không. Chú ấy nói nếu dời, thì phải theo lệ cũ giao ấn gia chủ cho Thừa Nhạc, tránh việc xưởng sơn không có người đứng đầu.
Thừa Nhạc lập tức nói: "Không cần giao cho ta."
Chú Cảnh Kiều nhìn huynh ấy: "Con là con trưởng."
"Con trưởng cũng không thể tiếp nhận những khoản sổ sách chưa rõ ràng."
Đây là lần đầu tiên huynh ấy từ chối chiếc ấn đó trước mặt tộc nhân.
Mấy người thợ trong viện đều dừng tay. Tôi nhìn thấy mẹ đặt mâm trà định mang vào phòng trở lại bàn, không hề ra mặt giải vây cho chúng tôi.
Chú Cảnh Kiều cười lạnh: "Được. Vậy thì cứ theo ý các người. Sáu ngày nữa, bình phong chưa xong, sổ sách chưa rõ, tộc sẽ chia theo quy cũ cũ."
Sau khi chú ấy đi, tôi mới phát hiện lòng bàn tay mình đầy mồ hôi.
Đêm đó chúng tôi làm đến canh ba. Khi Bùi Cảnh Sơ giúp tôi cố định viền đỡ, tôi hỏi anh: "Nếu sáu ngày nữa tôi thua thì sao?"
"Cô sẽ thua mất gì?"
"Quyền quyết định của xưởng sơn, có lẽ cả căn viện đang ở này nữa."
"Vậy bây giờ cô có hối h/ận vì không bào đi hai vết khắc đó không?"
Tôi cúi đầu nhìn tấm bình phong. Hai đường kẻ mảnh đó không hề nổi bật dưới ánh đèn, thậm chí có phần đột ngột.
"Không hối h/ận."
"Vậy thì làm xong việc hôm nay trước đi."
Anh chỉ nói đúng một câu đó.
Sáng ngày thứ sáu, tấm bình phong thứ ba vẫn còn thiếu lớp sơn phủ cuối cùng. Theo quy củ, ít nhất phải đợi thêm hai ngày mới có thể giao.
Tôi không gian dối báo hoàn thành.
Khi tiếng chuông họp bàn chia gia sản vang lên từ tiền viện, tôi rửa sạch tay, sai người khiêng cả ba tấm bình phong lên sảnh. Tấm thứ nhất đã xong, tấm thứ hai đã xong, tấm thứ ba vẫn còn mang trên mình bề mặt sơn chưa hoàn toàn thu quang.
Tôi quyết định để tất cả mọi người nhìn thấy, tại sao nó lại không kịp hoàn thành.
