Dự án cảng ngoài đến nhanh hơn tôi tưởng. Một tàu chở hàng nhỏ va chạm vào cầu cảng, các cọc đỡ dưới nước có khả năng bị hư hại, cần phải kiểm tra kết cấu trước khi để thợ lặn xuống. Sở An Ninh giao vị trí vận hành chính cho tôi.
"Em làm đi."
"Đây không phải huấn luyện."
"Vì thế càng phải làm đúng quy trình."
Tôi mỉm cười nhẹ.
Sau khi thiết bị bay không người lái xuống nước, sóng lớn hơn nhiều so với trong cảng. Lực căng cáp nhảy liên tục, tôi không còn dựa vào việc tưởng tượng tư thế cơ thể để bù đắp như trước, mà hạ độ sâu, điều chỉnh lực đẩy, thiết lập lại một đường tiến vào an toàn hơn.
Chúng tôi tìm thấy hai vết nứt. Không có người mất tích, cũng không có cuộc giải c/ứu kịch tính nào. Chỉ là một lần kiểm tra dưới nước bình thường.
Khi hoàn thành báo cáo, lần đầu tiên tôi cảm thấy mình thực sự đang làm việc ở vị trí mới. Không phải là đang chờ đợi để quay trở lại.
Kết quả điều tra vụ t/ai n/ạn ở cảng khu cũng được công bố cùng tuần. Công ty bị kết luận đã loại trừ khả năng rơi xuống nước quá sớm dựa trên danh sách nhân sự và hồ sơ ra vào không đầy đủ, còn chỉ huy tìm ki/ếm c/ứu nạn thì bị quy trách nhiệm vì đã xóa dấu hiệu sonar yếu mà không giữ lại căn cứ tìm ki/ếm đầy đủ. Cố Tuấn Xuyên bị đình chỉ dẫn đội để chấp nhận điều tra nội bộ.
Ông ấy nhắn tin hỏi tôi có thể gặp mặt không. Tôi đồng ý gặp ở quán cà phê bến cảng.
Ông ấy trông già hơn nhiều so với trước.
"Tôi luôn muốn hỏi, có phải em h/ận tôi không?"
Tôi lắc đầu.
"Không chỉ có mỗi cảm giác đó."
"Lúc đó tôi thực sự nghĩ mình đang tránh cho cả cảng khu bị kéo chân bởi một hồi âm giả."
"Tôi biết."
"Em vẫn không chấp nhận."
"Đúng vậy."
Ông ấy cười khổ.
Tôi nói: "Nếu tôi chấp nhận, thì đồng nghĩa với việc sau này bất cứ ai dưới áp lực cũng có thể dùng lý do 'tôi phán đoán' để xóa dữ liệu gốc đi."
Ông ấy gật đầu. Một lúc sau, ông ấy hỏi: "Em thực sự không quay lại lặn nữa sao?"
"Không quay lại."
Lần này câu trả lời không còn làm tôi nhói lòng nữa.
"Tiếc thật," ông ấy nói.
Tôi nhìn ra biển.
"Trước đây tôi cũng từng nghĩ vậy."
Trần Độ sau đó biết chúng tôi gặp nhau nhưng không truy hỏi nội dung. Tối hôm đó anh đến căn hộ nhỏ tôi mới thuê để ăn tối. Chúng tôi không còn bàn về ngày chuyển nhà nữa. Anh lắp cho tôi một cái giá treo tường, tôi thì đặt giáo trình vận hành thiết bị bay không người lái và sổ tay lặn cũ cùng lên một tầng.
"Em vẫn giữ lại sao?" anh hỏi.
"Giữ chứ. Kinh nghiệm sẽ không trở nên vô ích chỉ vì em không xuống nước."
Anh gật đầu.
Tôi nhớ lại lần đầu chuyển hướng huấn luyện, điều tôi sợ nhất chính là tất cả kinh nghiệm lặn trở thành quá khứ vô dụng. Giờ đây tôi lại hiểu ra, chúng sẽ ở lại trong những phán đoán của mình. Tôi biết thợ lặn sợ gì khi vào kết cấu hẹp, biết dòng nước thay đổi đột ngột có nghĩa là gì, và cũng biết một hồi âm không x/ác định trên bảng điều khiển không thể bị xóa đi chỉ vì nó gây phiền phức. Những điều này vẫn luôn đi cùng tôi, chỉ là vị trí đã thay đổi.
Cuối tháng, Sở An Ninh đặt hợp đồng chức vụ mới trước mặt tôi. Chức danh là "Nhân viên vận hành tìm ki/ếm c/ứu nạn bằng thiết bị bay không người lái dưới nước". Tôi nhìn rất lâu, rồi ký tên. Lần đầu tiên, tôi không cần phải tự nhủ trong lòng chữ "tạm thời".
Hợp đồng mới ngoài chức danh còn ghi rõ phạm vi trách nhiệm: bảo tồn hình ảnh t/ai n/ạn, vận hành khu vực hẹp, phán đoán sơ bộ sonar, hỗ trợ lộ trình c/ứu hộ cho thợ lặn. Nhìn đến cột "hỗ trợ lộ trình c/ứu hộ cho thợ lặn", tôi đã dừng lại rất lâu. Hóa ra công việc của tôi và việc xuống nước không hoàn toàn tách biệt. Chỉ là tôi không còn bắt buộc phải tự mình xuống nước mới có thể tham gia vào quyết định đó.
Tôi nhờ Sở An Ninh xem lại cột trách nhiệm một lần nữa, không phải để cô ấy quyết định thay tôi, mà để x/ác nhận xem có vượt quá khả năng huấn luyện hiện tại không. Cô ấy nói: "Vận hành khu vực hẹp ban đêm em vẫn cần thêm giờ bay."
Tôi yêu cầu sửa hạng mục đó thành "thực hiện dưới sự kiểm duyệt của nhân viên vận hành cấp cao". Trước đây tôi sẽ sợ sự hạn chế này trông không đủ chuyên nghiệp. Nhưng bây giờ, tôi lại cảm thấy việc có thể viết ra những điểm mình chưa sẵn sàng chính là bằng chứng cho thấy tôi đã bắt đầu đứng vững với công việc này.
Lần đầu tiên ký báo cáo với tư cách nhân viên vận hành chính thức, tôi viết tên mình bên cạnh tên Sở An Ninh, không còn là "học viên thực tập". Ô nhỏ đó cụ thể hơn bất kỳ lời động viên nào. Tôi biết mình còn nhiều điều phải học, nhưng ít nhất không cần phải mượn chức danh quá khứ để giới thiệu hiện tại nữa.
Sau khi công việc mới bắt đầu, tôi chủ động đăng ký các khóa học về lỗi cáp và tầm nhìn thấp. Trước đây tôi luôn xếp thứ tự học tập sau phục hồi chứng chỉ, như thể mọi kỹ năng mới chỉ là giai đoạn quá độ. Bây giờ, lần đầu tiên tôi sẵn sàng lập kế hoạch dài hạn cho chức danh này. Không phải vì nó an toàn hơn, mà vì tôi đã nhìn thấy nó có thể hoàn thành những gì.
Sau khi nhiệm vụ cảng ngoài kết thúc, đội lặn cũng đưa đề xuất lộ trình của tôi vào buổi tóm tắt trước khi xuống nước. Khoảnh khắc đó, tôi không còn cảm thấy mình bị bỏ lại trên mặt nước nữa. Tôi chỉ đang đứng ở một vị trí khác có thể ảnh hưởng đến sự an toàn dưới nước. Về nhà, tôi quét và lưu trữ hợp đồng mới, tên tệp không thêm chữ "tạm thời" hay "chuyển hướng", chỉ ghi ngày tháng và chức danh. Tôi đã không quay lại sửa tên tệp đó nữa.
