Khi thời hạn hai ngày kết thúc, tôi vẫn chưa tìm thấy phiên bản tiếp nối của bức thư cũ mà giám đốc đang nắm giữ.
Tôi đi kiểm tra nhật ký dự án trên máy chủ trước.
Chị tôi có thói quen để lại một ghi chú công việc ngắn trước khi rời đi mỗi ngày: hôm nay đã sửa bản nào, ai đã kiểm tra, chỗ nào cần làm lại. Máy chủ của bảo tàng chỉ lưu lại dữ liệu đến ba tuần trước khi chị nhập viện, những nhật ký sau đó như thể đã bị c/ắt bỏ.
Người quản trị hệ thống nói, trong thời gian cuối, chị tôi thường làm việc tại nhà, có thể đã không đồng bộ hóa.
Tôi hỏi Hạ Hòa.
Con bé im lặng rất lâu mới nói: “Ổ cứng ngoài của mẹ vẫn còn ở nhà.”
Chiếc ổ cứng đó vẫn luôn nằm dưới bàn làm việc. Trước đây tôi từng nhìn thấy nhưng không đụng vào.
“Chị có thể xem không?” tôi hỏi.
Con bé nhìn chằm chằm vào tôi.
“Chị muốn tìm chương trình, hay tìm mẹ?”
Câu hỏi này khiến tôi khựng lại.
Tôi muốn nói là cả hai.
Nhưng thực ra không phải.
Sáu tuần qua, tôi không dám chạm vào những món đồ cá nhân chị để lại. Tủ quần áo chưa dọn, cốc chưa bỏ, ngay cả chiếc khăn quàng cổ chị đặt ở lối vào vẫn nằm nguyên vị trí. Tôi tự nhủ là để tôn trọng Hạ Hòa, nhưng phần lớn thời gian chỉ vì tôi không dám để sự thật “chị ấy sẽ không quay lại” trở nên cụ thể hơn.
“Tìm chương trình,” tôi nói, “chỉ xem tài liệu công việc thôi.”
Hạ Hòa gật đầu.
Chúng tôi cùng kết nối ổ cứng vào máy tính ngoại tuyến.
Bản nhật ký công việc cuối cùng thực sự nằm trong đó.
Ngày tháng là bốn ngày trước khi chị nhập viện.
Tôi nhìn thấy ghi chú kiểm tra phụ đề trước: V19 vẫn quá nhanh, cần làm lại tín hiệu tần số thấp; bản đồ sao xúc giác phiên bản bốn chưa kiểm tra.
Đọc xuống dưới, là một đoạn ghi chú dài hơn bình thường.
“Nếu tôi không thể quay lại bảo tàng để hoàn thành, đừng tự ý làm thay tôi. Hình ảnh có thể giữ làm bản làm việc. Việc có tiếp tục chương trình hay không, hãy để Hạ Hòa quyết định trước; nếu con bé đồng ý, hãy để nhóm kiểm tra khả năng tiếp cận cùng nhau hoàn thiện. Đừng biến bản chưa hoàn thiện thành sản phẩm tưởng niệm.”
Đọc xong, tay tôi vẫn đặt trên bàn di chuột.
Hạ Hòa không khóc.
Con bé chỉ nói: “Em đã nói rồi mà.”
“Chị xin lỗi.”
Con bé cau mày: “Chị xin lỗi cái gì?”
“Hôm qua chị vẫn còn nghĩ, phải sửa thế nào để kịp tiến độ.”
“Chị cũng muốn chiếu nó.”
Tôi không phủ nhận.
Sau khi chị ra đi, điều tôi sợ nhất là chương trình cuối cùng đó cứ dừng lại mãi trong máy chủ. Hoàn thành nó, nghe như thể tôi vẫn có thể làm một việc gì đó cho chị.
Nhưng chị hoàn toàn không giao phó việc đó cho tôi.
Tôi sao chép nhật ký thành bản chỉ đọc, giữ nguyên thời gian gốc và mã băm (hash) của tệp, không gửi trực tiếp cho giám đốc.
“Có nên đưa cho bảo tàng không?” tôi hỏi Hạ Hòa.
“Nếu không đưa, họ có chiếu không?”
“Có thể.”
“Vậy thì đưa.”
“Em chắc chứ?”
Con bé gật đầu.
“Nhưng em phải đi cùng.”
Ngày hôm sau, hai chúng tôi ngồi trong văn phòng giám đốc.
Ông ấy xem xong nhật ký, câu đầu tiên là: “Đây chỉ là ghi chú công việc, không phải văn bản ủy quyền chính thức.”
Lòng tôi chùng xuống.
“Nhưng đó là ý nguyện cuối cùng của chị ấy.”
Giám đốc lấy bức thư cũ ra.
Trong thư, chị tôi quả thực từng viết: “Nếu bản hình ảnh hoàn thiện, có thể sắp xếp chiếu thử nội bộ, sau đó sẽ bổ sung phiên bản hỗ trợ tiếp cận.”
Ngày tháng sớm hơn hai tháng.
Hạ Hòa nhìn hai văn bản với thời gian khác nhau.
“Bức thư sau là muộn hơn,” con bé nói.
Giám đốc quay sang con bé, giọng nhẹ nhàng hơn.
“Ta biết cháu rất buồn, nhưng nhiều khán giả cũng đang chờ đợi một lời chia tay.”
Vai Hạ Hòa lập tức căng cứng.
Tôi nói ngay: “Đừng bắt con bé phải chịu trách nhiệm cho lời chia tay của khán giả.”
Giám đốc nhìn tôi.
“Vậy vé thì sao?”
“Hoàn tiền.”
Ông ấy im lặng.
Tôi biết hai chữ đó mang ý nghĩa gì.
Vé, tài trợ, truyền thông đã sắp xếp, lịch trình của bảo tàng.
Nhưng tôi cũng lần đầu nhận ra rất rõ ràng, những cái giá này không thể bắt một tác phẩm chưa hoàn thiện và một đứa trẻ vừa mất mẹ phải gánh chịu.
Tôi đề nghị chính thức tạm dừng buổi chiếu tưởng niệm.
Lần này không phải là “kiểm tra cho rõ” nữa.
Mà là yêu cầu hủy bỏ.
Tôi xếp bức thư cũ và nhật ký cuối cùng cạnh nhau theo thời gian, còn đối chiếu cả phiên bản máy chủ chiếu. Bức thư cũ được gửi sau V14, lúc đó chị tôi thực sự tin rằng bản hình ảnh có thể chiếu thử nội bộ; còn nhật ký cuối cùng lại được để lại sau khi kiểm tra V19 thất bại. Hai văn bản không hề mâu thuẫn, cái sau chỉ là cập nhật cho phán đoán của chị.
Điều này rất quan trọng.
Giám đốc luôn coi bức thư đầu tiên là sự đồng ý chính thức nhất vì nó là email gửi cho bảo tàng; còn nhật ký cuối cùng chỉ là ghi chép cá nhân. Nhưng nếu chúng ta chỉ dùng bức thư cũ, đồng nghĩa với việc c/ắt bỏ toàn bộ những lần kiểm tra thất bại và sự thay đổi ý định sau này của chị.
Hạ Hòa hỏi tôi: “Nếu bản cuối cùng đó không được tìm thấy, có phải chị sẽ cứ thế làm tiếp không?”
Tôi im lặng rất lâu.
“Có lẽ là có.”
Con bé nhìn tôi.
“Lúc đó chị sẽ thấy, chỉ cần hoàn thiện kỹ thuật là coi như tôn trọng chị ấy.”
“Nhưng chị ấy đâu có bảo chị phải làm.”
“Đúng.”
Nói xong câu đó, lồng ngựk tôi đ/au nhói.
Vì cuối cùng tôi cũng thừa nhận, trong số những người muốn hoàn thành nó, có cả chính bản thân tôi. Đó không phải là sứ mệnh chị giao cho tôi, mà chỉ là việc tôi tự tìm cho mình để tiếp tục bận rộn sau khi mất chị.
