Phía bảo tàng không hủy bỏ ngay lập tức.
Họ triệu tập một cuộc họp dự án trước. Bộ phận tài chính cho biết đã b/án được 387 vé, hai đơn vị tài trợ đã đưa buổi chiếu tưởng niệm vào danh sách kết quả hoạt động. Bộ phận marketing nói poster đã in xong, thư mời truyền thông đã gửi đi, nếu bây giờ rút lại sẽ biến thành “sai sót nội bộ của bảo tàng”.
Tôi ngồi ở cuối bàn dài, lần đầu tiên cảm thấy từ “sai sót” có sức nặng đến thế.
Giám đốc hỏi tôi: “Có khả năng nào giữ nguyên ngày đó, đổi thành buổi chia sẻ tác phẩm chưa hoàn thiện không?”
Tôi nhìn ý kiến bằng văn bản mà Hạ Hòa để lại.
Con bé không muốn tham dự cuộc họp, chỉ nhờ tôi truyền đạt một câu: “Đừng dùng việc mẹ chưa làm xong để thực hiện một hoạt động cảm động cho người khác.”
Tôi đọc nguyên văn câu đó.
Không ai lên tiếng đáp lại ngay.
Chu Khải Văn cũng được mời đến. Anh ấy nói, nếu bảo tàng sẵn lòng thực hiện kiểm tra khả năng tiếp cận thực sự, anh ấy có thể tiếp tục hỗ trợ, nhưng với điều kiện chương trình phải quay về trạng thái “bản làm việc”, không phải thành phẩm tưởng niệm.
“Vậy mất bao lâu?” Giám đốc hỏi.
“Không biết,” tôi đáp.
Đây là câu trả lời khiến ông ấy bất mãn nhất.
Việc chương trình có tiếp tục hay không, trước hết phải hỏi Hạ Hòa; nếu Hạ Hòa đồng ý, lại phải tìm những người kiểm tra có nhu cầu khác nhau, không thể chỉ có mình con bé. Nhịp điệu phụ đề phải làm lại, tín hiệu tần số thấp phải phối lại với hình ảnh, bản đồ sao xúc giác cũng cần ít nhất hai vòng nữa.
Những việc này không thể nhồi nhét trong một tuần.
Cuối cuộc họp, giám đốc vẫn không tuyên bố hủy bỏ, chỉ nói là sẽ đàm phán lại với bên tài trợ.
Buổi chiều, tôi quay lại rạp chiếu hình cầu.
Bản hình ảnh của chị tôi dừng lại ở khung cảnh đầy sao băng. Khi không có lời dẫn, không gian vô cùng tĩnh lặng.
Hạ Hòa tan học tìm đến tôi.
Con bé đứng ở hàng ghế cuối, hỏi: “Có thể chiếu cho con xem không?”
“Bây giờ ư?”
“Không phụ đề, không lời dẫn, chỉ xem hình ảnh thôi.”
Tôi x/ác nhận con bé thực sự muốn xem mới mở máy.
Hai mươi bảy phút.
Con bé vẫn không nói một lời nào.
Khi khung hình cuối cùng tối dần, con bé đút tay vào túi áo khoác.
“Mẹ quay rất đẹp.”
“Ừ.”
“Nhưng không phải chương trình mẹ làm xong.”
Tôi gật đầu.
Con bé quay sang nhìn tôi.
“Nếu không làm xong, cứ để như vậy có được không?”
Cổ họng tôi nghẹn lại.
“Được.”
“Chị thật sự thấy được sao?”
Lần này đến lượt tôi bị hỏi.
Tôi nhìn vào mái vòm trống rỗng.
“Chị sẽ buồn.”
“Con cũng vậy.”
Con bé ngồi xuống hàng ghế cuối.
Tôi ngồi xuống cách con bé một ghế.
Lần đầu tiên chúng tôi không vội vàng biến những thứ chị để lại thành bước tiếp theo.
Một lúc lâu sau, Hạ Hòa nói: “Con có thể thử ba buổi.”
“Cái gì?”
“Không phải tưởng niệm. Là kiểm tra.”
Tôi không đồng ý ngay.
“Con muốn tham gia, hay vì mẹ bảo con quyết định nên con cảm thấy mình phải làm?”
Con bé cau mày suy nghĩ một hồi.
“Con muốn biết lúc trước mẹ làm không tốt ở chỗ nào.”
Tôi mỉm cười.
“Lý do này rất giống chị ấy.”
“Đừng nói con giống mẹ.”
Tôi lập tức thu lời.
“Được.”
Đây cũng là chuyện thường xảy ra giữa chúng tôi gần đây.
Tôi muốn dùng chị để kéo gần khoảng cách, nhưng Hạ Hòa luôn nhắc nhở tôi rằng, con bé không phải là người thay thế mà chị để lại cho tôi.
Buổi tối về nhà, tôi lại hỏi một lần nữa xem con bé có muốn chuyển đến ở cùng tôi không.
Con bé nói: “Không.”
Lần này tôi không hỏi lý do nữa.
“Vậy thứ Tư và thứ Sáu chị ở bên này, những ngày khác về nhà mình, được không?”
Con bé gật đầu.
Chúng tôi viết cuộc sống mới vào lịch chung.
Chưa giống một gia đình.
Nhưng ít nhất, không phải do một mình tôi sắp xếp.
Sau khi Hạ Hòa đề xuất ba buổi kiểm tra, tôi không xếp lịch ngay mà hỏi con bé muốn tham gia như thế nào. Con bé nói buổi đầu tiên chỉ muốn xem, không muốn bị hỏi; buổi thứ hai có thể điền bảng kiểm tra; buổi thứ ba nếu còn sẵn lòng, sẽ tham gia thảo luận về phụ đề.
Tôi viết ba giai đoạn này vào ghi chú dự án.
Giám đốc nhìn thấy rồi hỏi: “Một người kiểm tra mà cần chi tiết thế sao?”
“Con bé không chỉ là người kiểm tra, mà còn là người được tác giả gốc chỉ định quyết định xem có tiếp tục hay không.”
“Vậy có phải quyền lực của con bé quá lớn không?”
Tôi suy nghĩ một hồi.
“Con bé có thể quyết định có để dự án này tiếp tục hay không, không có nghĩa là nó một mình quyết định mọi câu trả lời kỹ thuật.”
Đây cũng là sự phân biệt mà gần đây tôi mới học được.
Tôn trọng Hạ Hòa không phải là giao toàn bộ quyền lực của chị cho con bé, rồi để một đứa trẻ đang đi học phải gánh vác chất lượng của cả chương trình. Con bé chỉ cần quyết định xem mình có sẵn lòng để công việc mẹ để lại được tiếp nối hay không, và sẵn sàng tham gia đến mức nào. Việc kiểm tra thực sự vẫn cần những người dùng khác nhau.
Tôi viết nguyên tắc này vào điều lệ dự án mới. Lần đầu tiên, tôi không thay Hạ Hòa ngăn cản mọi việc, mà đang thiết kế một vị trí mà con bé có thể ra vào, không cần phải bị trói buộc.
Sau khi phía bảo tàng đồng ý đổi trạng thái dự án thành “tạm dừng công khai, giữ lại kiểm tra”, tôi yêu cầu gỡ bỏ tất cả các trang quảng cáo hiện có để tránh việc mọi người tiếp tục coi nó là một chương trình tưởng niệm chắc chắn sẽ công chiếu. Đồng nghiệp bộ phận marketing rất không vui, vì nội dung đã xếp từ vài tuần trước đều phải làm lại từ đầu.
Khi đi giải thích với cô ấy, tôi không lấy Hạ Hòa ra làm lý do.
Chỉ nói: “Độ hoàn thiện của tác phẩm và phạm vi ủy quyền đều chưa đủ.”
Điểm này rất quan trọng đối với tôi. Hạ Hòa có quyền quyết định xem có tiếp tục hay không, nhưng việc hủy bỏ buổi chiếu tưởng niệm không nên biến thành “một đứa trẻ không muốn vì lý do cảm xúc”. Như vậy chỉ đẩy sai lầm của hệ thống lên đầu con bé.
Tôi liệt kê rõ ràng các vấn đề kỹ thuật, sự khác biệt giữa các phiên bản và nhật ký cuối cùng.
Đồng nghiệp marketing xem xong, cuối cùng chỉ nói: “Vậy lần sau các người hãy nói cho chúng tôi biết thế nào là hoàn thành trước đi.”
“Sẽ làm vậy.”
Tôi biết đây cũng là công việc tôi phải gánh vác.
