Nửa năm sau, tôi trở lại với phương pháp ổn định màu chàm với tư cách là chủ nhiệm nghiên c/ứu đ/ộc lập. Không phải để làm lại chiếc cổ phục đó, mà là hợp tác với một bảo tàng khác để kiểm tra sự khác biệt của sợi nhuộm chàm ở các niên đại khác nhau dưới cùng một độ dốc độ ẩm.
Ngày đầu tiên kiểm chứng liên bảo tàng, chuyên gia phục chế của đối phương hỏi tôi: "Có muốn xem trước các đợt thành công của các bạn không?"
Tôi nói hãy xem B-03 trước.
Cô ấy sững sờ một chút.
Tôi mở ảnh miếng mẫu chính, điều kiện xảy ra sự cố và các sửa đổi sau đó cùng lúc. Không phải để lấy phần khó coi nhất của mình ra để đổi lấy sự tin tưởng, mà chỉ vì đó chính là điểm khởi đầu của phương pháp.
Nghiên c/ứu mới kéo dài bốn tháng. Kết quả phức tạp hơn chúng tôi tưởng. Một số sợi vải dù nằm trong độ dốc an toàn vẫn xuất hiện tình trạng di chuyển màu nhẹ do sự khác biệt trong quá trình nhuộm. Vì vậy, phương pháp cũ lại có thêm một giới hạn nữa.
Tôi không thất vọng. Phương pháp trở nên hẹp hơn nghĩa là chúng ta hiểu nó chính x/ác hơn.
Khi báo cáo kỹ thuật được gửi đi, mục tác giả được chia thành năm người dựa trên đóng góp. Nguyên Hy cũng có tên. Cô ấy vẫn giữ chức danh trợ lý, nhưng đã có thể đ/ộc lập chịu trách nhiệm một nhóm kiểm chứng. Chu Kỳ Nhạc chỉ được liệt kê ở phần hỗ trợ nguồn lực nội bộ, không treo tên chủ nhiệm nghiên c/ứu. Ông ấy không nói gì thêm khi ký tài liệu.
Triển lãm đã kết thúc từ lâu, chiếc áo choàng ngắn màu chàm đã trở lại kho lưu trữ. Có lần tôi đến kiểm tra định kỳ, sai lệch màu sắc vẫn ổn định. Tôi đứng trước tủ kính, chợt nhớ đến buổi chiều lần đầu tiên nhìn thấy cuốn sách hướng dẫn. Khi đó tôi tưởng điều mình sợ nhất là người khác lấy mất tên mình. Sau này mới biết, tôi sợ hơn là một khi hồ sơ đầy đủ bị phơi bày, mọi người sẽ nhìn thấy những sai lầm của tôi trước tiên.
Giờ đây cả hai điều đó đều đã xảy ra. Tên từng bị lấy mất. Sai lầm cũng đã công khai. Công việc vẫn còn đó. Tôi cũng vẫn ở đây.
Khi tư cách chuyên gia phục chế cấp cao năm thứ hai được mở ra, tôi nộp đơn lại. Không xóa bỏ lần thất bại năm ngoái như một vết nhơ. Trường hợp đầu tiên trong hồ sơ đăng ký chính là miếng mẫu thử màu xanh đó.
Ủy viên phỏng vấn hỏi tôi: "Nếu năm đó không có tranh chấp về tên tuổi, liệu cô có chủ động đưa B-03 vào hội nghị rủi ro cấp bảo tàng không?"
Tôi suy nghĩ rất lâu.
"Có lẽ là không."
Đây là câu khó thừa nhận nhất.
"Vậy ra tranh chấp tên tuổi lại ép cô phải bổ sung thể chế?"
"Đúng vậy."
"Vậy cô làm sao đảm bảo lần sau không phải đợi đến khi có xung đột mới bổ sung?"
Tôi đưa bảng truy xuất đợt thí nghiệm hiện tại cho họ xem. Mỗi cột đều có người chịu trách nhiệm, sai lệch, giới hạn và trạng thái kiểm chứng. Không phải đảm bảo không phạm sai lầm, mà là đảm bảo sau khi phạm sai lầm sẽ không chỉ còn lại một câu 'đã sửa'."
Kết thúc buổi phỏng vấn, tôi không đoán kết quả. Khi quay lại phòng phục chế, Nguyên Hy đang chụp ảnh cho mẫu thử mới. Cô ấy hỏi: "Sao rồi?"
"Không biết."
"Có căng thẳng không?"
"Có."
Cô ấy cười. Tôi cũng cười.
Chiều hôm đó, tôi đến tủ nghiên c/ứu lấy B-03. Miếng mẫu chính vẫn tối hơn một tông. Vết nước không biến mất. Tôi không muốn sửa nó cho giống một kết quả thành công. Chỉ kiểm tra ghi chép mượn, bỏ vào túi không chứa axit rồi đóng cửa tủ lại. Miếng mẫu thử màu xanh ở lại vị trí cũ, còn tệp hồ sơ bên cạnh nó đã có thể nói rõ ràng với bất kỳ người nào đến sau:
Ai đã làm.
Sai ở đâu.
Ai đã sửa.
Cuối cùng tại sao lại dùng được.
Lần này, không tên tuổi của ai cần phải giấu đi nữa.
Kết quả tư cách cấp cao lần thứ hai được gửi đến vào một chiều thứ Tư bình thường. Lần này tôi đã đậu. Tôi nhìn thông báo, phản ứng đầu tiên không phải là reo hò. Tôi lưu lại tệp ảnh hiển vi đang làm dở, rồi mới chuyển bức thư cho Nguyên Hy. Cô ấy vui hơn tôi.
"Cuối cùng cũng được."
Tôi cười. "Ừ."
Tôi không cảm thấy việc không được thăng cấp năm ngoái bỗng nhiên trở nên đáng giá. Mất đi là mất đi. Chỉ là bây giờ có thêm một kết quả mới.
Chu Kỳ Nhạc cũng đến chúc mừng. Ông ấy nói: "Xem ra cuối cùng cô cũng đạt được cả hai."
Tôi biết ông ấy chỉ tư cách cấp cao trong bảo tàng và tư cách nghiên c/ứu đ/ộc lập. Tôi trả lời: "Đó không phải là cùng một việc."
Ông ấy nhìn tôi một lát rồi gật đầu. Lần này chúng tôi không tranh cãi nữa.
Chạng vạng, tôi dạy người phục chế mới lần đầu tiên về ghi chép đợt thí nghiệm. Tôi không lấy ví dụ thành công ra trước. Tôi lấy B-03.
Có người hỏi: "Ai làm hỏng miếng này vậy?"
Tôi nói: "Tôi."
Lớp học im lặng. Sau đó tôi mở mười bảy đợt thí nghiệm sau đó và kết quả kiểm chứng cùng lúc.
"Trọng tâm không phải là tránh để lại sai lầm," tôi nói. "Mà là đừng để sai lầm rời khỏi hồ sơ."
Nói xong, tôi không giải thích thêm. Vì thứ thực sự chứng minh câu nói này không phải là lời tôi nói hay bao nhiêu, mà là miếng mẫu thử màu xanh đó vẫn còn ở đây.
Người phục chế mới hỏi tôi: "Nếu mỗi lần thất bại đều giữ lại, liệu có khiến người ta cảm thấy chúng ta phạm sai lầm quá thường xuyên không?"
Tôi nói: "Có."
Cậu ấy hơi ngạc nhiên. "Vậy không sợ sao?"
"Sợ."
Tôi xoay túi B-03 lại cho cậu ấy xem vết nước. "Nhưng không có ghi chép, không có nghĩa là sai lầm chưa từng xảy ra."
Sau khi buổi dạy kết thúc, tôi đưa miếng mẫu chính trở lại tủ nghiên c/ứu. Trong tủ giờ đã có thêm hàng chục đợt mẫu mới. Màu xanh, màu xám, màu trắng kem. Bên cạnh mỗi hồ sơ đều có tên của những người khác nhau. Chúng không chỉ ghi chép những thành công, mà còn ghi cả sai lệch, làm lại, hủy bỏ và không áp dụng.
Khi đóng cửa tủ, tôi chợt cảm thấy điều này giống thành quả hơn bất kỳ thông báo thăng tiến nào. Không phải tốt hơn, chỉ là lâu dài hơn.
