Chúng tôi không đi tìm tất cả đồng nghiệp ngay lập tức.
Trước tiên, chúng tôi tìm bảng phân ca gốc của ba tháng.
Lịch làm việc ở trung tâm khử trùng rất lộn xộn.
Ca đêm cố định chỉ là phần khung, thứ thực sự trói buộc con người chính là tăng ca đột xuất.
Thiết bị phòng cấp c/ứu, thiết bị từ các nhóm phẫu thuật thu hồi đột xuất, lượng khử trùng cuối tuần tăng vọt, quản lý đều sẽ hỏi người trong nhóm.
Nhân viên ở ký túc xá thường trả lời nhanh nhất.
Không phải vì họ chăm chỉ hơn.
Mà vì họ ở gần.
Tôi so sánh ca làm của mình với hai đồng nghiệp ở ngoài.
Cùng làm mười hai ca đêm.
Phụ cấp của họ được tính thẳng vào lương.
Còn con số tương đương của tôi thì được chuyển vào khoản khấu trừ nhà ở.
Tiếp đến là tăng ca.
Tôi nhiều hơn họ gần một phần ba.
Hoàng Quốc Huân luôn nói ký túc xá là để chăm lo cho nhân viên ca đêm.
Nhưng trong việc phân ca, nó đồng thời cũng là nguồn nhân lực tiện lợi nhất của công ty.
Tôi kể chuyện này với Giai Mẫn.
Cô ấy không đứng về phía tôi ngay.
"Cô đừng nói như thể quản lý cố tình tính toán vậy."
"Tôi không nói là cố tình."
"Nhưng bảng biểu đó của cô mà đưa ra ngoài, mọi người sẽ nhìn như vậy đấy."
Tôi khựng lại một chút.
Cô ấy nói đúng.
Kết quả do chế độ gây ra không đồng nghĩa với việc tôi biết động cơ ban đầu của quản lý.
Tôi đổi tiêu đề bảng biểu thành "Sự khác biệt trong hạch toán nhà ở và ca đêm".
Không viết "bóc l/ột".
Cũng không viết "vi phạm" ngay từ đầu.
Hãy để các con số tự đứng vững trước đã.
Giai Mẫn thấy tôi sửa xong mới ngồi xuống giúp tôi bổ sung số ca làm.
Cô ấy nhớ chi tiết hơn tôi.
Ngày nào tăng ca thêm hai tiếng, lần nào bị gọi lại vì người ở ký túc xá xin nghỉ, cuối tuần nào cô ấy vốn được nghỉ nhưng lại bị gõ cửa đá/nh thức.
Tôi hỏi: "Có người đến tận ký túc xá gọi thật sao?"
"Trước đây thì thường xuyên hơn."
"Sao cô không từ chối?"
Cô ấy nhìn tôi.
"Lúc đó tôi cần tiền tăng ca."
Tôi chợt nhớ đến áp lực gửi tiền về nhà của cô ấy.
Hai năm mẹ cô ấy tập phục hồi chức năng, cô ấy hầu như không xin nghỉ dài ngày bao giờ.
Trước đây tôi cứ nghĩ cô ấy là người ủng hộ quản lý nhất.
Mỗi lần phân ca đột xuất, cô ấy luôn là người đầu tiên nói được.
Hóa ra không phải vì cô ấy thấy chế độ hợp lý.
Mà vì lúc đó cô ấy cần từng đồng tiền mặt.
"Vậy tại sao cô lại ký vào khoản khấu trừ ký túc xá?"
"Vì quản lý nói với tôi, ở ngoài phải đóng tiền đặt cọc trước, ở đây thì không. Lúc đó trong tay tôi đến tiền cọc cũng không có."
Cô ấy nói rất bình thản.
Tôi bất chợt thấy rất hổ thẹn.
Những ngày qua tôi cứ coi cô ấy là người "đã biết từ lâu nhưng không nói" trong cái hệ thống này.
Nhưng những gì cô ấy làm chỉ là lựa chọn mà cô ấy có thể thực hiện vào lúc đó.
Tôi hỏi: "Nếu bây giờ tính toán tách biệt, cô có muốn chuyển đi không?"
"Chưa chắc."
"Vậy cô còn sẵn lòng đối chiếu cùng tôi không?"
Cô ấy đẩy lịch làm việc về phía tôi.
"Sẵn lòng. Vì bây giờ tôi cũng muốn biết rốt cuộc mình đã nhận được bao nhiêu."
Đây chính là lần đầu tiên chúng tôi thực sự đứng về cùng một phía.
Không phải vì chúng tôi muốn một kết quả giống nhau.
Mà vì chúng tôi đều muốn làm rõ các con số.
Buổi tối, chúng tôi tìm ra lịch làm việc công khai của bốn nhân viên cùng ca, không đụng vào dữ liệu lương của họ, chỉ tính số lần làm ca đêm và tình trạng nhà ở.
Mô hình đã rất rõ ràng.
Người ở ngoài, phụ cấp ca đêm là tiền lương.
Người ở ký túc xá, phụ cấp ca đêm là giường ngủ.
Tôi viết cột cuối cùng là "Cần sự x/ác nhận của cá nhân".
Không kết luận thay người khác.
Giai Mẫn nói: "Có nên hẹn mọi người nói chuyện không?"
Tôi bảo tìm nhân sự trước.
"Nếu làm bùng n/ổ trong nhóm trước, người ở ký túc xá có thể sẽ hoảng lo/ạn."
Cô ấy gật đầu.
Vì một khi tiền ký túc xá thực sự bị tách ra, người chịu ảnh hưởng đầu tiên cũng chính là chúng tôi.
Chuyện này đến đây đã không còn là vấn đề cá nhân chuyện tôi có chuyển nhà hay không nữa.
Chúng tôi quyết định không tự ý thu thập bảng lương của người khác.
Ai sẵn lòng tự đối chiếu, thì để người đó tự cung cấp.
Đây là điều Giai Mẫn đề xuất trước.
Cô ấy nói: "Nếu không, cuối cùng sẽ thành việc cô lấy dữ liệu của mọi người để đối đầu với quản lý."
Tôi đồng ý.
Ngày hôm sau, giờ nghỉ trưa, chỉ có hai người sẵn lòng tham gia.
Một người ở ký túc xá, một người ở ngoài.
Sau khi đặt dữ liệu của bốn người lại với nhau, mô hình càng rõ ràng hơn: nhân viên ở ngoài được liệt kê đầy đủ phụ cấp ca đêm vào thu nhập, còn nhân viên ở ký túc xá thì bị tách vào khoản khấu trừ.
Hơn nữa, người ở ngoài hầu như không có tên trong danh sách bị gọi lại làm việc đột xuất.
Đây không đơn thuần là vấn đề tiền lương.
Mà là logic phân ca cũng đi theo nơi ở.
Tôi hỏi Giai Mẫn có nên đưa điểm này vào cùng không.
Cô ấy nói: "Có, nhưng đừng viết theo kiểu quản lý ép người."
"Vậy viết gì?"
"Viết là 'Tình trạng nhà ở ảnh hưởng đến việc phân bổ tăng ca đột xuất'."
Tôi mỉm cười.
Cô ấy giỏi hơn tôi trong việc tách cảm xúc thành những câu chữ có thể thảo luận được.
Những ngày qua tôi cứ tưởng mình đang dẫn dắt cô ấy tra c/ứu dữ liệu.
Thực ra nhiều lúc, chính là cô ấy đang ngăn tôi viết những nỗi ấm ức thành kết luận.
Chúng tôi còn giao hẹn, sau này nếu có ai sẵn lòng tham gia, chỉ cung cấp dữ liệu của chính mình, không phát ngôn thay người khác.
Quyết định này khiến tốc độ chậm đi rất nhiều.
Nhưng tôi không muốn dùng cụm từ "ai cũng thế" để kết luận thay cho bất kỳ ai nữa.
Thứ chúng tôi muốn thay đổi, vốn dĩ chính là cách làm coi một nhóm người là cùng một loại nhu cầu đó.
