Việc quét kỷ yếu kéo dài đến chiều, chị Tô đuổi tôi ra khỏi bàn để đi ăn. Tôi cầm nắm cơm từ cửa hàng tiện lợi ngồi ở cầu thang, trong đầu toàn là bức ảnh đồ thất lạc kia.
Cố Tầm vài phút sau mới xuống, tay cầm hai lon cà phê. Cậu ấy đặt lon không đường cạnh tôi, giống hệt bảy năm trước, chẳng hỏi tôi có muốn hay không.
Tôi nhìn lon cà phê, không cầm lấy. "Rốt cuộc ngày đó cậu đã chụp được gì?"
Cố Tầm bóp lon cà phê, vỏ lon phát ra tiếng lách cách trong lòng bàn tay cậu ấy. "Ý cậu là ngày 21 tháng 6?"
"Cậu mang theo máy ảnh. Tuần chụp ảnh kỷ yếu, ngày nào cũng chụp."
"Chụp rất nhiều."
"Có chụp được Diệp Trừng không?"
Cố Tầm cúi đầu bóp vỏ lon. "Có."
Tôi ngước mắt nhìn cậu ấy.
"Phim âm bản vẫn còn chứ?"
"Vẫn còn một phần."
Cậu ấy chỉ trả lời những gì tôi hỏi, không giải thích thêm. Tôi chợt hiểu ra, bảy năm trước khi cậu ấy nói "không thấy", và câu "có" bây giờ, ở giữa không phải là sự thay đổi của ký ức, mà là lúc đó cậu ấy đã chọn cách không nói.
Tôi đứng dậy, nắm cơm mới chỉ cắn được hai miếng. "Quét xong rồi nói tiếp."
Quay lại phòng phân loại, tôi cố tình ngồi vào chiếc máy tính xa nhất. Cuốn kỷ yếu thứ ba xuất bản một tháng sau khi sự việc xảy ra, Diệp Trừng vốn chịu trách nhiệm thiết kế mỹ thuật, nhưng tên cô ấy đã bị xóa khỏi trang nhân sự. Bản ghi chép chỉnh sửa của trang đó vẫn còn trong đĩa dữ liệu của thư viện, sau khi Cố Tầm chuyển tập tin cũ sang định dạng có thể đọc được, tôi thấy bản gốc trước khi bị xóa: Thiết kế mỹ thuật, Diệp Trừng; Nhiếp ảnh, Cố Tầm; Hiệu đính văn bản, Chu Dĩ Nam.
Tên của ba chúng tôi vốn nằm trên cùng một dòng.
Trang thứ tư là một bài báo cáo về hoạt động trường học, thiếu một tấm ảnh minh họa. Trên bố cục trang vẫn để trống một khoảng lớn, chỉ để lại một dòng chú thích: "Ngày 21 tháng 6, nhóm làm kỷ yếu phân loại ảnh."
Tôi hỏi Cố Tầm: "Tấm ảnh bị thiếu đâu rồi?"
Cậu ấy im lặng một lúc rồi nói: "Tôi về chỗ ở lấy."
"Bây giờ sao?"
"Phim âm bản và ảnh đã rửa đều ở chỗ tôi."
Lồng ngựk tôi như bị thứ gì đó đ/è nghẹt. "Cậu vẫn luôn giữ nó?"
"Ừ."
Tôi không đuổi theo. Sau khi cậu ấy rời đi, tôi quét trang thứ tư ba lần. Hồ sơ công việc cho thấy ảnh gốc từng được đưa vào dàn trang, nhưng hôm sau lại bị xóa, tài khoản xóa dùng là máy tính công cộng, không tra ra được là ai. Nhưng tên tập tin vẫn còn: 0621_1742_03.
Mười bảy giờ bốn mươi hai phút.
Chỉ còn bốn phút nữa là đến giờ chuyến xe buýt của chúng tôi vào bến.
Lúc đó Diệp Trừng đã bị gọi vào văn phòng giáo viên chủ nhiệm. Nếu tấm ảnh này được chụp lúc 17 giờ 42 phút, thứ được chụp lại hẳn là hành lang, phòng làm kỷ yếu, hoặc bất kỳ khoảnh khắc nào chúng tôi ở lại trường chờ đợi.
Tôi nhìn chằm chằm vào thời gian, đột nhiên nhớ ra một chi tiết. Chiều hôm đó, tôi đã cầm một chiếc cặp tài liệu bằng giấy kraft trong phòng làm kỷ yếu. Bên trong vốn là bản thảo hoạt động tôi mượn để hiệu đính, tôi lật đến một nửa mới phát hiện bên trong kẹp vài tờ giải đề thi tuyển chọn. Trên đó có hai câu hỏi gần như giống hệt đề thi thử nội bộ vào ngày hôm sau.
Tôi đã xem.
Không phải liếc qua vội vàng. Tôi đã đọc xong cách giải của một trong hai câu đó, rồi mới hoảng hốt nhét giấy lại vào cặp tài liệu.
Sau đó Diệp Trừng bước vào mượn bản thảo hoạt động để sửa thiết kế. Tôi đưa cả chiếc cặp tài liệu cho cô ấy, không hề nói với cô ấy bên trong kẹp thứ gì.
Ngày hôm sau, giáo viên lục được bản giải đề từ cặp tài liệu của cô ấy, cô ấy nói là chính mình đã lấy.
Khi giáo viên truy hỏi cả lớp, tôi đặt ngón tay lên mép bàn hàng cuối cùng; chân ghế vẫn luôn đứng yên tại chỗ.
Những ký ức này không phải hôm nay mới tự nhiên xuất hiện. Tôi vẫn luôn biết, chỉ là đã chia nhỏ chúng thành nhiều phần, đặt vào những nơi khác nhau để bản thân không phải nhìn thấy trọn vẹn một lúc.
Chiều tối, Cố Tầm mang theo một túi phim âm bản trong suốt quay lại. Cậu ấy không đưa trực tiếp cho tôi mà đặt lên bàn chị Tô trước, giải thích đây là tư liệu cũ cá nhân liên quan đến việc điều tra quyên góp của thư viện, xin chị cùng chứng kiến kiểm tra.
Chị Tô đeo găng tay, kẹp một trong những tấm ảnh đã rửa lên bảng đèn.
Trong ảnh là cửa phòng làm kỷ yếu.
Diệp Trừng quay lưng về phía ống kính, tay ôm chiếc cặp tài liệu bằng giấy kraft đó. Huy hiệu của tôi ghim trên túi vải canvas bên ngoài cặp, vết khắc 17:46 không nhìn thấy rõ, nhưng vết khuyết bên cạnh cây tùng thì rất rõ ràng.
Còn ở phía bên trái khung hình, tôi đang đưa tay trao chiếc cặp tài liệu cho cô ấy.
Thời gian ở góc dưới bên phải bức ảnh là 17 giờ 42 phút.
Tôi nhìn chằm chằm vào tay mình, nắm cơm chưa ăn hết trong dạ dày như bỗng chốc trở nên nặng trĩu.
"Cậu đã có tấm ảnh này từ bảy năm trước rồi."
Cố Tầm gật đầu.
"Tại sao cậu không nộp ra?"
Cậu ấy ngước mắt nhìn tôi, cuối cùng cũng không né tránh. "Vì tôi sợ nó sẽ kéo cả cậu vào cuộc."
Tôi không m/ắng cậu ấy ngay. Điều thực sự đ/âm thấu tâm can là, lý do này bảy năm trước chắc chắn sẽ khiến tôi trút được gánh nặng. Lúc đó, điều tôi sợ nhất chính là bị kéo vào cuộc. Tôi đẩy túi nhựa đựng ảnh về phía chị Tô, yêu cầu chị ghi cả thời gian kiểm tra vào bảng tạm lưu. Cố Tầm nhìn tôi làm xong, không hề ngăn cản.
Chị Tô hỏi tôi có muốn nghỉ ngơi trước không. Tôi lắc đầu, ngồi lại vào máy quét, sao lưu tập tin gốc của trang thiếu ảnh đó vào thư mục của thư viện. Tay vẫn còn run, nhưng tên tập tin thì không gõ sai một chữ nào.
