Lý Vi thở dài.
"Tô Niệm, cậu đừng có hèn."
"Tớ hèn lúc nào chứ?"
"Cậu chưa từng hèn. Nhưng cậu luôn nhẫn nhịn. Nhẫn nhịn và hèn nhát, đôi khi trông rất giống nhau."
Đêm đó tôi không ngủ được.
Nhìn chằm chằm lên trần nhà, trong đầu toàn là những con số.
25 vạn.
14 tệ một giờ.
17 công việc.
28 ngày.
Ly trà sữa 12 tệ.
Sợi dây chuyền 59 tệ.
Chiếc điện thoại 8.299 tệ.
Đôi giày 1.899 tệ.
Bữa tiệc tụ tập anh em 398 tệ.
Khi những con số này xếp cạnh nhau, chúng rõ ràng hơn bất cứ lời nói nào.
5.
Trưa hôm sau, Chu Vũ Hàng đến đón tôi, đi đến một nhà hàng trà chiều.
Dì Ngô đã ngồi sẵn ở đó.
Vẫn là bộ dạng ấy - sườn xám, khuyên tai phỉ thúy, tóc búi gọn gàng không một sợi thừa.
"Tiểu Tô đến rồi à, ngồi đi."
Tôi ngồi xuống.
Dì đã gọi món xong xuôi. Bốn món một canh, trông không hề rẻ.
"Nào, ăn trước đi."
Tôi không cầm đũa.
"Dì ạ, về chuyện phương án đóng góp, cháu có vài vấn đề muốn hỏi."
Dì đặt đũa xuống, mỉm cười: "Hỏi đi."
"Tại sao cháu phải bỏ 25 vạn, còn nhà mình chỉ bỏ 13 vạn?"
"Tiểu Tô này," giọng dì Ngô rất ôn hòa, "Không phải chúng ta không muốn bỏ thêm. Cháu cũng biết rồi đấy, ông Chu vừa đổi xe, tiền mặt thực sự eo hẹp. 13 vạn đã là số tiền chúng ta chắt bóp lắm mới có được."
"Vậy xe có thể không đổi được không ạ?"
Chu Vũ Hàng nhíu mày: "Tô Niệm, em đang nói gì vậy."
"Cháu nói là xe có thể không đổi được không. Chiếc xe 24 vạn đó, nếu không đổi thì nhà mình có thể bỏ ra 37 vạn, cháu không cần phải bỏ ra một xu nào cả."
"Xe đó đặt từ năm ngoái rồi," sắc mặt dì Ngô thay đổi một chút, rồi lập tức khôi phục, "Đây là hai chuyện khác nhau."
"Được, vậy tại sao sổ đỏ chỉ ghi tên anh Vũ Hàng?"
"Vừa nãy Vũ Hàng chưa giải thích với cháu à? Thân phận công chức, lãi suất v/ay--"
"Cháu đã tìm hiểu rồi. Lãi suất v/ay thương mại không liên quan gì đến nghề nghiệp cả."
Im lặng hai giây.
Dì Ngô liếc nhìn Chu Vũ Hàng.
Chu Vũ Hàng không nhìn dì. Anh ta đang xem điện thoại.
"Tiểu Tô," dì Ngô đổi hướng tấn công, "Dì nói với cháu một lời tâm huyết."
"Dì cứ nói ạ."
"Vũ Hàng là công chức. Bát cơm sắt. Ổn định. Cháu biết hiện nay bao nhiêu cô gái muốn lấy chồng làm công chức không?"
"Cháu biết ạ."
"Cháu lấy nó, không hề thiệt thòi. Biên chế, quỹ nhà ở, lương hưu, cả đời có sự đảm bảo. Cháu bỏ ra một khoản tiền đặt cọc, đổi lấy sự an ổn cả đời. Bài toán này, quá hời."
Nói xong, dì nâng tách trà lên uống một ngụm.
"Dì ạ," tôi nói, "25 vạn đó là tiền cháu làm thêm suốt bốn năm đại học mới dành dụm được."
"Dì biết. Nên dì mới nói cháu là đứa trẻ tháo vát."
"Cháu đã làm 17 công việc. Kỳ nghỉ đông không về nhà, đứng ở trung tâm thương mại suốt 28 ngày. Kỳ nghỉ hè thì làm công nhân dây chuyền."
"Người trẻ chịu khổ là chuyện tốt mà."
"Bốn năm nay cháu chưa từng m/ua bộ quần áo nào quá 200 tệ. Kem dưỡng da thì loại 29 tệ một lọ."
"Biết vun vén cuộc sống."
"Còn điện thoại của con trai dì thì 8.299 tệ. Giày có tận bảy đôi, đôi đắt nhất là 1.899 tệ."
"Con trai mà, phải giữ thể diện chứ."
"Món đồ đắt nhất anh ấy từng m/ua cho cháu - là sợi dây chuyền 59 tệ."
Dì Ngô đặt tách trà xuống.
"Tiểu Tô, cháu muốn nói gì?"
"Cháu muốn nói, 25 vạn của cháu không phải là một con số. Đó là bốn năm thanh xuân của cháu."
"Dì hiểu," dì cười, "Nhưng kết hôn rồi thì là người một nhà. Người một nhà không tính toán chi li như thế."
"Vậy tại sao trên sổ đỏ không viết tên cháu?"
Dì không đáp.
"Dì ạ, người một nhà không tính toán chi li, nhưng sổ đỏ lại chỉ viết tên con trai dì. Rốt cuộc là không tính toán chi li, hay là chỉ có mình cháu là không được tính toán chi li?"
Im lặng.
Chu Vũ Hàng cuối cùng cũng ngẩng đầu lên.
"Tô Niệm, em vừa phải thôi."
"Em vừa phải thôi sao?"
"Mẹ anh có lòng mời em đi ăn, bàn bạc với em. Em thái độ gì thế này?"
"Thái độ của em làm sao?"
"Em biết điều kiện nhà anh rồi. Gia đình công chức, có mặt mũi. Em gả về không hề thiệt thòi. 25 vạn em cũng đâu phải không lấy ra được, việc gì phải làm mọi chuyện khó coi như thế?"
Tôi nhìn anh ta.
"Chu Vũ Hàng, vừa rồi anh nói gì?"
"Anh nói 25 vạn em cũng lấy ra được--"
"Không phải câu đó. Câu trước ấy."
"Cái gì?"
"Anh nói 'em cũng không phải không lấy ra được'."
"Đúng vậy."
"Anh có biết 25 vạn này cháu dành dụm thế nào không?"
"Thì làm thêm mà có chứ sao."
"Cháu hỏi anh, anh có biết chi tiết không? Có biết cháu phải đứng suốt 28 ngày trong kỳ nghỉ đông không? Có biết cháu phải đứng 12 tiếng trên dây chuyền sản xuất vào kỳ nghỉ hè không? Có biết cháu đã ăn mì chay suốt cả một học kỳ không?"
Anh ta mất kiên nhẫn: "Biết rồi biết rồi, em nói nhiều lần rồi."
Nhiều lần rồi.
Anh ta cảm thấy tôi nói "nhiều lần rồi".
Mỗi một ngày trong bốn năm qua, qua miệng anh ta chỉ là "nhiều lần rồi".
Tôi cầm tách trà trước mặt lên, uống một ngụm. Rồi đặt xuống.
"Được thôi," tôi nói, "Cháu không bỏ tiền nữa."
"Cái gì?" Sắc mặt dì Ngô thay đổi.
"25 vạn đó, cháu không bỏ ra nữa."
"Tô Niệm, em đùa cái gì vậy?" Giọng Chu Vũ Hàng cao lên.
"Em không đùa."
"Hợp đồng tuần sau ký rồi--"
"Liên quan gì đến cháu."
"Em--"
"Em đã nói rồi, không liên quan gì đến cháu."
Trong nhà hàng im lặng vài giây.
Sắc mặt dì Ngô tái mét. Chu Vũ Hàng trừng mắt nhìn tôi.
Tôi đứng dậy.
"Cảm ơn dì đã mời cơm."