Đoạn phim cũ là do anh trai tìm người chuyển sang USB từ hai năm trước. Anh gửi về, bố bảo ai mà rảnh rỗi xem mấy cái này, vậy mà tối đó lại chiếm lấy tivi đến tận mười một giờ. Mẹ bảo bố vặn nhỏ tiếng lại, ông mới phát hiện ra chiếc điều khiển từ xa vẫn luôn nắm ch/ặt trong tay.
Tôi mang máy tính ra, chuẩn bị c/ắt lấy năm phút. Tiệc mừng thọ của bố không nên quá dài, chị Dư bảo chỉ cần phim vượt quá thời gian dọn món nóng lên bàn, mọi người mải xem màn hình thì cá chỉ còn lại vẻ hào nhoáng bên ngoài thôi.
Đoạn đầu là sinh nhật tám tuổi của anh trai. Anh hát ngược lại với bài hát chúc mừng, cứ khăng khăng mình không thích kem, bố lại cố tình quệt một vệt kem lên chóp mũi anh. Họ cười nghiêng ngả, cô họ cầm máy quay cũng cười theo, quay được một nửa thì nhét lại máy vào tay bố. Thời đó mượn được máy quay là chuyện lớn, bố bấm thử từng nút một, ngày tháng hiện lù lù trên đỉnh đầu chúng tôi như một dòng quảng cáo nhỏ không chịu rời đi.
Tôi tua nhanh đến đoạn tiếp theo. Anh trai đạp xe, bố chạy theo sau đỡ, tay buông ra rồi lại đuổi theo. Đoạn kế tiếp là ngày khai trương cửa tiệm, bố khiêng tấm biển hiệu mới lên, anh trai kiễng chân đưa đinh cho bố. Tôi c/ắt liền ba đoạn, cô họ ghé mắt nhìn, bảo thế này mới tốt, cha con đồng lòng, tại hiện trường chắc chắn sẽ có người rơi nước mắt.
Mẹ đi ngang qua phía sau, dừng lại một chút.
“Còn mẹ thì sao?”
Cô họ cười vỗ vai mẹ: “Chị dâu, chị ở ngay bên cạnh đấy thôi.”
Mẹ thực sự ở ngay bên cạnh. Đoạn c/ắt bánh kem, mẹ hỏi ngoài khung hình xem bát đĩa có đủ không; đoạn đi xe đạp, mẹ vừa gọi “chậm thôi”, vừa chạy theo nhặt chiếc bình nước bị rơi. Ngày khai trương cửa tiệm, tôi mới năm tuổi, mẹ bế tôi ngồi trên đống thùng giấy, thỉnh thoảng chỉ lộ ra nửa chiếc giày.
“Vẫn còn đoạn sau nữa.” Tôi nói.
Mẹ không giục. Tôi c/ắt đến đoạn cả nhà đi công viên, hình ảnh ban đầu chiếu bầu trời, rồi đến bãi cỏ, một cô bé tết tóc lệch chạy tới, chắn mất hơn nửa khung hình. Đó là tôi. Tôi hướng về phía ống kính gọi “xem con nhảy này, xem con nhảy này”, nhảy ba lần, lần nào tiếp đất cũng không vững.
“Hồi nhỏ con nghịch thật.” Cô họ nói.
Tôi cười theo, xóa mười mấy giây đó đi, nối tiếp vào bằng bức ảnh chính diện bố đứng cạnh hòn non bộ. Vết c/ắt rất gọn, tiếng chim hót trước và sau vẫn không hề bị đ/ứt quãng.
Mẹ bỗng lấy ngón tay chỉ vào màn hình: “Đoạn vừa nãy, giữ lại đi.”
“Nó rung quá. Chiếu màn hình lớn, nhìn chóng mặt lắm.”
“Đoạn bố con đỡ xe cũng rung đấy thôi.”
Tôi nhìn thời gian, đã chín giờ hai mươi. Phông nền cần x/ác nhận, chỗ ngồi của sáu bàn tiệc không thể xếp hai nhà từng cãi nhau chung một bàn, còn cả chuyến xe không có thật của anh trai đang chạy về phía bến cuối trong điện thoại của cô họ. Tôi bảo c/ắt xong rồi tính tiếp, mẹ liền đi rửa rau.
Sau khi cô họ về nhà, trong phòng chỉ còn tiếng quạt máy tính. Tôi phát lại toàn bộ đoạn phim, cảm thấy cuộc đời của bố được tôi c/ắt ghép rất trọn vẹn: có nghề nghiệp, có con trai, có một cửa tiệm nhỏ, có bạn cũ. Năm phút bị lấp đầy, vậy mà chẳng có chỗ nào cần tôi phải giải thích xem mình đang đứng ở đâu.
Điện thoại của mẹ sáng lên trên bàn. Chị Dư gửi tin nhắn thoại, tay mẹ đang ướt nên bảo tôi ấn hộ.
“Chị Chu à, hai bàn đó tôi đã hủy rồi. Số tiền hoàn lại tôi cũng ghi chú rõ ràng, ngày mai nếu cô con gái có hỏi, hai người tự thống nhất với nhau trước nhé.”
Tôi tưởng mình nghe nhầm, ấn nghe lại lần thứ hai.
Mẹ cầm một nắm hành lá bước vào, nước nhỏ dọc xuống sàn nhà. Tôi nhìn mẹ, mẹ nhìn điện thoại, chẳng ai vội vàng đi lau sàn cả.
“Hai bàn nào?”
Mẹ đặt hành vào chậu. “Hai bàn nhà ngoại.”
“Sao mẹ không nói với con?”
“Mẹ đã bảo con là không cần đến sáu bàn rồi.”
“Cái đó khác.”
“Khác ở đâu?”
Mẹ rút từ ngăn phụ của túi đựng hành ra một chiếc phong bì, tiền mặt dính hơi ẩm, ngay cả tờ biên nhận hủy đặt bàn của chị Dư cũng đã mềm nhũn. Số tiền cọc tôi tự tay quẹt thẻ, một phần đã biến thành tiền mặt, nằm ngay trước mắt tôi.
“Mẹ đã bảo dì hai và mọi người đừng đến rồi. Cậu tư đi xe không tiện, để cậu ấy đỡ vất vả.”
Tôi nhớ lại dì hai trước đó còn hỏi nên mặc gì, cổ họng nghẹn ứ. Mẹ vuốt phẳng những tờ tiền lẻ, giống như đang sắp xếp hóa đơn tiền ga hàng tháng.
“Cô họ đã thông báo hết rồi.” Tôi nói.
“Bà ấy thông báo bên bà ấy, mẹ thông báo bên mẹ.”
“Đến lúc đó một bên ngồi chật, một bên để trống, trông khó coi biết bao.”
Mẹ ngẩng đầu lên. Một lọn tóc ướt trên trán mẹ bạc trắng rõ hơn thường ngày.
“Con ngồi bên này thì sẽ không trống đâu.”
Tôi không hiểu ý mẹ, hoặc có lẽ lúc đó tôi không muốn hiểu. Tôi cất phong bì vào ngăn kéo, bảo ngày mai sẽ tìm chị Dư khôi phục lại, không thể cứ thay đổi xoành xoạch như vậy được. Mẹ kéo ngăn kéo ra, lấy lại chiếc phong bì vào tay mình.
Máy tính đang phát đến đoạn cuối của phần sinh nhật. Khung hình nghiêng về phía nhà bếp, giọng nói trẻ trung của mẹ vang lên một câu: “Đừng quay bánh kem nữa, lấy cho mẹ chiếc ghế.”
Trong đoạn phim, bố cười, bảo đợi chút, con trai còn chưa thổi nến. Còn mẹ bây giờ đang đứng trước bàn, nắm ch/ặt chiếc phong bì vương mùi hành lá.
“Bốn mươi lăm năm rồi, Nam Hòa.” Mẹ nói, “Các con vẫn còn bắt mẹ phải đợi một chút nữa.”
