Đó là một khu vực riêng biệt, trên tường treo một bức ảnh khổng lồ - ảnh chụp chung của ông nội và tôi trước cổng trường đại học năm ấy. Bên dưới bức ảnh là một đoạn văn bản, là trích dẫn từ lá thư của ông nội.
"Làm người phải lương thiện, nhưng không được yếu đuối; phải hiếu thảo, nhưng không được hiếu thảo m/ù quá/ng."
Chu Minh Viễn nhìn đoạn văn này, im lặng rất lâu.
Sau đó anh quay đầu nhìn tôi và nói: "Niệm Niệm, em đã làm được rồi."
Tôi sững người một chút rồi mỉm cười, nụ cười khiến hốc mắt cay xè.
Đúng vậy, tôi đã làm được.
Tôi không phụ sự kỳ vọng của ông nội, cũng không phụ chính bản thân mình.
Con đường phía trước còn rất dài, nhưng tôi đã không còn sợ hãi nữa. Bởi vì tôi biết, dù gặp phải khó khăn gì, tôi đều có năng lực để đối mặt và giải quyết.
Bởi vì phía sau tôi có tình yêu của ông nội, có sự ủng hộ của mẹ, và còn có những người thực sự quan tâm đến tôi.
Tôi ngẩng đầu, nhìn qua lớp kính cửa sổ phòng triển lãm, hướng về bầu trời xa xăm.
Bầu trời rất xanh, nắng rất đẹp.
Tất cả đều là một khởi đầu hoàn toàn mới.
Triển lãm thành công ngoài mong đợi.
Thời gian triển lãm dự kiến ban đầu là hai tuần, vì lượng khách tham quan quá đông nên đã kéo dài thành một tháng. Mỗi ngày đều có những người khác nhau đến với phòng triển lãm nhỏ này, dừng chân trước những bức ảnh cũ, trầm tư trước những món đồ xưa cũ. Có người viết vào sổ lưu bút: "Xem những vật phẩm này, tôi lại nhớ đến ông nội mình." Cũng có người nói: "Cảm ơn các bạn đã lưu giữ ký ức của thành phố này."
Ngày nào tôi cũng đến phòng triển lãm một lát, có khi là để xem có cần điều chỉnh chỗ nào không, có khi chỉ đơn thuần là đứng đó, nhìn dòng người qua lại.
Một buổi chiều nọ, phòng triển lãm đón một vị khách đặc biệt.
Đó là một ông cụ tóc bạc trắng, khoảng bảy mươi mấy tuổi, mặc một chiếc áo khoác công nhân đã bạc màu. Ông đi chậm rãi trong phòng triển lãm, xem xét rất kỹ từng món đồ. Khi đến khu vực ảnh cũ, ông dừng lại, nhìn chằm chằm vào một bức ảnh rất lâu.
Bức ảnh đó chụp vào năm 1965, trong ảnh là một nhóm công nhân trẻ đứng trước cổng nhà máy, trên ngựk cài hoa đỏ rực, nụ cười rạng rỡ. Phía dưới bức ảnh có dòng chữ chú thích: "Ảnh chụp chung các lao động tiên tiến của Nhà máy Cơ khí thành phố Hoài Hóa, chụp mùa xuân năm 1965."
Ông cụ đưa tay, r/un r/ẩy chạm vào khung ảnh, hốc mắt bỗng đỏ hoe.
Tôi bước tới, khẽ hỏi: "Thưa ông, ông quen người trong ảnh ạ?"
Ông cụ quay đầu nhìn tôi, môi r/un r/ẩy nói: "Đây... đây là tôi... đây là tôi thời còn trẻ."
Tôi sững người.
Tôi nhìn theo ánh mắt ông, người thứ hai từ trái sang ở hàng thứ ba trong ảnh, một thanh niên cao g/ầy, c/ắt tóc đầu đinh, cười lộ hàm răng trắng. Công nghệ chụp ảnh thời đó không tốt lắm, ảnh hơi mờ, nhưng vẫn thấy rõ ánh sáng trong mắt người thanh niên và sự kỳ vọng vào tương lai.
"Ông là người trong ảnh ạ?" Tôi có chút không tin nổi.
Ông cụ gật đầu, lấy từ trong túi ra một chiếc ví cũ, mở ra, bên trong kẹp một bức ảnh cũng đã ố vàng. Đó chính là bản thu nhỏ của cùng bức ảnh chụp chung này, các góc đã mòn vẹt, nhưng có thể thấy được chủ nhân đã nâng niu nó suốt bao năm qua.
"Tôi tên Lưu Đức Hậu," ông cụ nói, "Hồi đó làm việc ở nhà máy cơ khí. Bức ảnh này chụp vào ngày được bình chọn là lao động tiên tiến, cả đời tôi không bao giờ quên được."
Ông dừng lại một chút, lại nhìn bức ảnh trên tường, giọng hơi nghẹn ngào: "Thế nhưng những người này... phần lớn đều không còn nữa. Năm ngoái tôi lật danh bạ, muốn tìm các đồng nghiệp cũ tụ tập, gọi một vòng điện thoại, người có thể bắt máy chỉ còn lại ba người."
Trái tim tôi bị lay động mạnh mẽ.
Tôi bỗng hiểu ra vì sao ông nội lại sưu tầm những thứ này. Những gì ông sưu tầm không phải là vật dụng, mà là những mảnh ký ức sắp bị lãng quên, là dấu vết của những cuộc đời tươi sống. Những bức ảnh cũ, những tờ phiếu cũ, những món đồ cũ này trông có vẻ bình thường, nhưng chúng chứa đựng tuổi trẻ, ước mơ và sự phấn đấu của vô số người.
Thời đại đang phát triển thần tốc, thành phố đang thay da đổi th!t từng ngày, nhưng có những thứ không nên bị lãng quên.
Trước khi rời đi, ông cụ nắm lấy tay tôi nói: "Cô gái à, cảm ơn cô. Cảm ơn cô đã cho tôi nhìn thấy bản thân mình thời trẻ một lần nữa."
Tôi tiễn ông đến tận cửa, nhìn bóng lưng c/òng của ông khuất dần nơi góc phố, trong lòng dâng lên một cảm giác viên mãn chưa từng có.
Đêm đó, tôi đưa ra một quyết định.
Tôi muốn số hóa bộ sưu tập của ông nội, xây dựng một bảo tàng trực tuyến để nhiều người hơn nữa có thể nhìn thấy những tư liệu lịch sử quý giá này. Đồng thời, tôi sẽ tiếp tục sưu tầm thêm nhiều vật phẩm dân gian tương tự để phát triển dự án này lớn hơn và lâu dài hơn.
Tôi kể ý tưởng này cho Chu Minh Viễn nghe, anh rất ủng hộ và còn chủ động đề nghị giúp tôi xử lý các vấn đề pháp lý và hành chính liên quan.
"Dự án này rất có ý nghĩa," anh nói, "Nếu cần vốn hoặc tài nguyên, tôi cũng có thể giúp em kết nối."
"Cảm ơn anh, luật sư Chu," tôi chân thành nói.
"Gọi tôi là Minh Viễn thôi," anh cười, "Bây giờ chúng ta nên được coi là bạn bè rồi nhỉ?"
Tôi sững người một chút rồi cũng mỉm cười: "Được, Minh Viễn."
