Chúng tôi như hai đứa trẻ hiếu kỳ, nắm tay nhau đi qua hết cây cầu đ/á này đến cây cầu đ/á khác với hình dáng khác biệt, len lỏi trong những con hẻm như mê cung. Khi đói thì m/ua một chiếc bánh nướng cải khô mới ra lò ở ven đường, hoặc một bát ngó sen đường hoa quế nóng hổi. Khi mệt thì tùy tiện tìm một quán trà ven sông ngồi xuống, gọi một ấm Bích Loa Xuân, ngắm tàu thuyền qua lại ngoài cửa sổ, nghe các cụ già bàn bên bàn chuyện thường ngày bằng thứ phương ngữ không sao hiểu nổi.
Trình Nghiên vô cùng hứng thú với mọi thứ ở đây. Anh kéo tôi đi xem những nét khắc mờ nhạt trên trụ cầu đ/á cổ, rồi kể cho tôi nghe đó là đề ký tu sửa cầu từ thời nhà Minh. Anh cũng có thể ngồi trò chuyện nửa ngày trời với người nghệ nhân già trong một cửa tiệm b/án ô giấy dầu, cùng bàn luận về cấu trúc mộng chốt của cán ô. Anh không giống một du khách, mà giống một học giả trở về quê hương, dành cho từng viên gạch, mái ngói ở đây một tình cảm sâu sắc và lòng kính trọng.
Còn tôi, cứ thế đi bên cạnh anh, lắng nghe anh kể những câu chuyện cổ xưa ấy. Tôi nhận ra, nội tâm vốn cằn cỗi bấy lâu nay của mình đang được những điều tràn đầy bề dày lịch sử và văn hóa này nuôi dưỡng, dần dần trở nên phong phú.
Buổi tối, chúng tôi ăn tối tại một quán nhỏ rất nổi tiếng. Sau bữa cơm, anh đề nghị đi thuyền. Đêm đông trên dòng kênh rất tĩnh lặng, chiếc thuyền mui cong nhẹ nhàng lắc lư trên mặt nước, chiếc đèn lồng đỏ rực ở đầu thuyền tỏa ra những quầng sáng ấm áp trên mặt nước. Người chèo thuyền là một ông lão trầm mặc, vừa chèo lái vừa thỉnh thoảng ngân nga vài câu tiểu điệu Giang Nam không tên bằng phương ngữ. Tôi tựa vào vai Trình Nghiên, nhìn những ánh đèn lốm đốm hắt ra từ cửa sổ của những ngôi nhà ven sông.
“Đẹp thật đấy.” Tôi khẽ cảm thán.
“Đúng vậy.” Trình Nghiên ôm tôi ch/ặt hơn một chút, “Hồi nhỏ, nhà bà ngoại anh cũng ở vùng sông nước thế này. Hè nào anh cũng ở đây một hai tháng.”
“Vậy chắc hồi nhỏ anh cũng giống như con khỉ nhỏ, suốt ngày xuống sông bắt cá, trèo cây móc tổ chim nhỉ?” Tôi cười trêu anh.
Anh bật cười, lắc đầu:
“Không có đâu. Anh thể chất yếu từ nhỏ, phần lớn thời gian đều bê ghế nhỏ ngồi bên cạnh ông ngoại xem ông viết chữ vẽ tranh.”
“Ông bà ngoại anh, họ...”
“Họ đều là giáo viên tiểu học trong trấn, dạy học cả đời. Hai người từ lúc quen nhau, kết hôn đến khi nghỉ hưu, hầu như chưa từng cãi vã cũng chưa từng rời xa thị trấn nhỏ đó.” Giọng anh mang theo chút hoài niệm, “Bố mẹ anh cũng vậy. Họ tự do yêu đương, hồi bố anh theo đuổi mẹ anh, ngày nào cũng đạp xe hai mươi dặm đường chỉ để tặng mẹ anh một bó hoa dành dành bà thích nhất.”
Tôi lặng lẽ lắng nghe. Đây là lần đầu tiên tôi nghe anh kể về gia đình mình. Không có ân oán hào môn, không có tranh chấp lợi ích, chỉ có sự gắn bó keo sơn bình dị và chân thành nhất. Đó là một dáng vẻ khác của tình yêu mà tôi chưa từng thấy qua.
“Thẩm Đường,” anh cúi đầu nhìn tôi đầy nghiêm túc, “những năm qua, chắc là... em vất vả lắm nhỉ.”
Hốc mắt tôi lập tức nóng lên. Anh không truy hỏi quá khứ của tôi, không nói “Anh nghe người ta kể hết rồi”, cũng không khuyên nhủ rẻ tiền kiểu “Hãy quên quá khứ đi”. Anh chỉ bằng một câu “Em vất vả lắm nhỉ” mà dịu dàng đón lấy tất cả những tủi thân và đ/au thương không thể nói thành lời của tôi. Tôi không nói gì, chỉ lắc đầu, rồi ngẩng lên chủ động hôn lên môi anh. Con thuyền nhỏ lắc lư nhẹ nhàng, ánh đèn hai bên bờ rực rỡ. Nụ hôn này mang theo hơi thở ẩm ướt và dịu dàng đặc trưng của vùng sông nước, cũng mang theo cả vị mặn của giọt nước mắt cuối cùng.
Đó là giọt nước mắt cuối cùng tôi rơi vì quá khứ. Từ nay về sau, cuộc đời tôi chỉ còn lại sự ngọt ngào.
Ngày thứ ba ở cổ trấn An Hòa, chúng tôi tình cờ gặp một sinh viên cũ của Trình Nghiên. Cậu sinh viên tên Trịnh Vũ, sau khi tốt nghiệp thì ở lại địa phương làm việc, tình cờ đi chơi cổ trấn cùng bạn gái.
“Thầy Trình!” Cậu ấy nhìn thấy chúng tôi từ xa trên một cây cầu đ/á, liền mừng rỡ vẫy tay chạy tới, “Sao thầy lại ở đây ạ?”
“Tiểu Vũ?” Trình Nghiên cũng hơi bất ngờ, rồi cười vỗ vai cậu ấy, “Thế giới thật nhỏ bé. Thầy đưa bạn gái đi nghỉ mát.”
Anh rất tự nhiên giới thiệu tôi với sinh viên của mình. Bạn gái của Trịnh Vũ là một cô gái rất dễ thương, cô ấy tò mò nhìn tôi vài cái, rồi ngọt ngào gọi tôi là “Sư mẫu ạ”.
Hai chữ “Sư mẫu” giống như một cây kim nhỏ, bất ngờ đ/âm nhẹ vào tim tôi. Nụ cười của tôi cứng lại trong giây lát. Cách xưng hô này kéo tôi về lại quá khứ ngột ngạt kia. “Bà Chu”, “Phu nhân họ Chu”. Chúng giống như những cái nhãn, những chiếc gông cùm thân phận, định nghĩa tôi một cách ch/ặt chẽ, nhưng lại xóa sạch tên thật của tôi - Thẩm Đường.
Tôi tưởng mình đã không còn bận tâm, nhưng khi cách xưng hô đầy tính phụ thuộc này xuất hiện lần nữa, tôi vẫn theo bản năng cảm thấy khó chịu. Sự thay đổi của tôi rất nhỏ, nhưng Trình Nghiên nhận ra ngay lập tức. Anh lặng lẽ bóp nhẹ tay tôi, rồi cười với Trịnh Vũ:
“Đừng gọi bậy, các em cứ gọi cô ấy là chị Thẩm Đường đi. Cô ấy còn trẻ hơn thầy nhiều.”
Anh dùng một câu đùa để hóa giải sự ngượng ngùng của tôi. Trịnh Vũ gãi đầu hơi ngại ngùng nói: “À, xin lỗi thầy, chào chị Thẩm Đường ạ!”
Sau đó hai cặp đôi chúng tôi cùng đi dạo, cùng thăm bảo tàng cổ trấn, rồi tìm một quán trà để ngồi trò chuyện. Suốt cả quá trình, Trình Nghiên luôn nắm ch/ặt tay tôi, lòng bàn tay ấm nóng ấy không ngừng truyền đi nguồn sức mạnh vỗ về.
