Năm tôi học cấp ba, con trai của giáo vụ trưởng Nhạc Sùng Sơn là Nhạc Cảnh Hành đã tung tin đồn thất thiệt về tôi, nói rằng tôi được đám l/ưu ma/nh ngoài trường bao nuôi.
Trong buổi lễ chào cờ, Nhạc Sùng Sơn nắm ch/ặt micro, công khai đọc tên tôi.
“Tô Vãn, lớp 11A3, thường xuyên qua lại với thành phần bất hảo ngoài trường, tính chất nghiêm trọng, không xứng đáng ở lại lớp trọng điểm.”
Hơn ba nghìn ánh mắt chĩa thẳng vào tôi.
Mẹ tôi từ chợ chạy đến, tạp dề còn chưa kịp tháo, tay vẫn còn dính vảy cá và m/áu tanh, bị bảo vệ chặn lại ngoài cổng sắt.
Bà bám lấy hàng rào, khẩn khoản c/ầu x/in họ điều tra cho rõ ràng.
Không một ai lắng nghe.
Sau đó, tôi bỏ học, vào xưởng điện tử làm công nhân vặn ốc vít.
Mười hai năm sau, tôi ngồi tại buổi xét duyệt chứng chỉ giáo viên của Sở Giáo dục thành phố.
Một nữ sinh có hồ sơ đẹp, điểm phỏng vấn tuyệt đối, chỉ chờ ngày vào làm tại trường trung học trọng điểm.
Tôi hỏi cô ta: Nếu một học sinh bị tung tin đồn thất thiệt, với tư cách là giáo viên, cô sẽ xử lý thế nào?
Cô ta mỉm cười.
“Ruồi không bao giờ đậu trên quả trứng không có vết nứt, phải tìm nguyên nhân từ phía học sinh trước đã.”
Tôi lật đến phần thông tin liên lạc khẩn cấp của cô ta.
Họ tên: Nhạc Sùng Sơn.
Tôi khép phiếu đá/nh giá lại.
“Đạo đức nghề nghiệp: Không đạt.”
Phòng xét duyệt bật điều hòa rất mạnh, lạnh đến mức đầu ngón tay tôi tê dại.
Nhạc Tư Đồng ngồi đối diện tôi.
Sơ mi trắng, quần tây đen, tóc búi gọn gàng không một sợi thừa.
Hồ sơ đẹp đến mức không thể bắt bẻ.
Sinh viên xuất sắc của Đại học Sư phạm.
Chứng chỉ tiếng phổ thông loại A1.
Điểm dạy thử tuyệt đối.
Dự kiến vào làm tại Trường Trung học số 1 thành phố.
Tiểu Kha ngồi bên cạnh hạ thấp giọng:
“Chủ nhiệm Tô, hạt giống này thực sự rất tốt, Trường số 1 đích thân yêu cầu đấy ạ.”
Tôi ậm ừ, lật đến trang cuối cùng.
Người liên lạc khẩn cấp: Nhạc Sùng Sơn.
Ngón tay tôi khựng lại.
Ba chữ đó như một mảnh sắt gỉ, cứa mạnh vào xươ/ng cốt tôi.
Mười hai năm rồi.
Ông ta vẫn sống rất tốt.
Thậm chí còn đưa con gái đến làm giáo viên.
Nhạc Tư Đồng thấy tôi không nói gì, mỉm cười đầy tự tin.
“Thưa thầy, hồ sơ của em có vấn đề gì ạ?”
Tôi gập phiếu lại, “Không.”
Cô ta thở phào nhẹ nhõm.
Tôi nhìn cô ta, “Thêm một câu hỏi tình huống.”
Cô ta ngồi thẳng người, “Thầy cứ hỏi ạ.”
“Trong lớp có một nữ sinh bị nam sinh tung tin đồn thất thiệt, cả trường đều đồn đại cô bé đó qua lại không trong sáng với đám l/ưu ma/nh ngoài trường, cô bé đến tìm cô cầu c/ứu, với tư cách là chủ nhiệm, cô sẽ xử lý thế nào?”
Nhạc Tư Đồng sững người.
Có lẽ cô ta không ngờ buổi xét duyệt lại hỏi những câu như thế này.
Rất nhanh sau đó, cô ta cười, “Em sẽ ổn định trật tự lớp học trước.”
“Sau đó thì sao?”
“Sau đó gọi riêng nữ sinh đó ra nói chuyện, tìm hiểu về các mối qu/an h/ệ bạn bè thường ngày của em ấy.”
Tôi ngước mắt.
Cô ta tiếp tục nói:
“Dù sao thì ruồi không bao giờ đậu trên quả trứng không có vết nứt.”
“Một học sinh mà luôn bị người khác bàn tán thì bản thân em ấy cũng nên tự suy ngẫm lại. Giáo viên không thể chỉ nghe từ một phía.”
Bút của Tiểu Kha dừng lại trên giấy.
Phòng họp lặng đi trong giây lát.
Tôi nhìn Nhạc Tư Đồng.
Khi nói những lời này, vẻ mặt cô ta thản nhiên, thậm chí còn mang theo chút tự mãn.
Giống như thể cô ta đã đứng trên bục giảng, chuẩn bị dìm một cô gái đang cầu c/ứu xuống bùn lầy lần nữa.
Tôi khép phiếu đá/nh giá lại.
“Đạo đức nghề nghiệp: Không đạt.”
Nụ cười trên mặt Nhạc Tư Đồng cứng đờ, “Cái gì ạ?”
Tiểu Kha cũng ngẩn người, “Chủ nhiệm Tô, có cần đá/nh giá tổng hợp lại không ạ? Điểm trước đó của bạn ấy rất cao.”
Tôi nói:
“Xét duyệt chứng chỉ giáo viên, đạo đức nghề nghiệp là tiêu chí phủ quyết.”
Sắc mặt Nhạc Tư Đồng trắng bệch đi từng chút một.
“Thưa thầy, em chỉ đang phân tích một cách bình thường thôi mà.”
Tôi nhìn cô ta, “Cô đã biến nạn nhân thành chính vấn đề cần giải quyết.”
Cô ta nắm ch/ặt cây bút trong tay.
“Nhưng câu hỏi của thầy vốn dĩ đã mang tính dẫn dắt rồi.”
“Trong thực tế, rất nhiều học sinh quả thực có nói dối, giáo viên không thể để bị dắt mũi được.”
Tôi mỉm cười.
Thật giống.
Không phải giống ở khuôn mặt.
Mà là cái vẻ ngạo mạn thấm tận vào xươ/ng tủy kia rất giống.
Mười hai năm trước, trên bục chào cờ, Nhạc Sùng Sơn cũng như vậy.
Nắm ch/ặt micro, trước mặt hơn ba nghìn học sinh toàn trường mà nói:
“Tô Vãn có đời tư hỗn lo/ạn, làm bại hoại nghiêm trọng phong trào của nhà trường.”
Hôm đó gió rất lớn.
Khóa kéo áo đồng phục của tôi bị kẹt cứng, kéo thế nào cũng không lên được.
Tất cả ánh mắt đổ dồn vào tôi.
Như những chậu nước bẩn hắt vào người.
Mẹ tôi từ chợ chạy đến, tay vẫn còn dính vảy cá và m/áu tanh.
Bà bị bảo vệ chặn lại ngoài cổng sắt, khóc lóc gào thét:
“Con gái tôi không phải loại người đó, các người hãy điều tra đi, c/ầu x/in các người hãy điều tra cho rõ!”
Không ai mở cửa.
Giờ đây, con gái của Nhạc Sùng Sơn ngồi đối diện tôi, nói rằng ruồi không bao giờ đậu trên quả trứng không có vết nứt.
Tôi cầm con dấu, đóng vào ô cuối cùng của tờ phiếu x/ác nhận.
Không thông qua.
Vết mực đỏ in xuống.
Nhạc Tư Đồng đứng bật dậy, “Dựa vào đâu mà thầy làm vậy?”
Tôi ngước nhìn, “Dựa vào việc cô không thích hợp làm giáo viên.”
Đôi mắt cô ta đỏ hoe, nhưng đó không phải là sự tủi thân, mà là sự tức gi/ận.
“Bố tôi đã làm trong ngành giáo dục ba mươi năm, ông ấy là người hiểu rõ nhất về đạo đức nghề nghiệp.”
Cô ta lấy điện thoại ra, ngón tay r/un r/ẩy bấm số.
Ngay khi điện thoại kết nối, giọng cô ta lập tức nghẹn ngào.
“Bố.”
“Có người cố tình gây khó dễ, không cho con qua bài xét duyệt.”
