Ăn cơm xong, mẹ tôi kéo tôi ngồi trên ghế sofa trò chuyện.
"Hiểu Vân, con còn nhớ năm đó con về nhà mẹ đẻ ở năm ngày không?"
"Con nhớ ạ."
Tôi cười: "Cả đời này con cũng không quên được."
"Lúc đó mẹ bảo con, một gia đình tốt nhất chỉ nên có một họ."
Mẹ tôi nói: "Giờ mẹ không nghĩ vậy nữa rồi."
"Thế giờ mẹ nghĩ thế nào ạ?"
Mẹ tôi nhìn Tuế Tuế và Chu Niệm đang đùa nghịch phía xa, chậm rãi nói: "Một gia đình, mang họ gì không quan trọng. Quan trọng là dù mang họ gì, cũng đều có thể ngồi lại ăn cơm cùng nhau, cùng cười, cùng sống những ngày tháng bên nhau."
Tôi nắm lấy tay mẹ: "Mẹ, con cảm ơn mẹ."
"Cảm ơn gì chứ."
"Cảm ơn mẹ ngày đó đã khai sáng cho con." Tôi nói, "Nếu không có câu nói đó của mẹ, có lẽ đến tận bây giờ con vẫn chưa nghĩ thông suốt."
Mẹ tôi vỗ vỗ tay tôi: "Không phải con không nghĩ thông, mà là con quá để tâm. Để tâm đến bố con, để tâm đến Chu Viễn, để tâm đến Tuế Tuế. Con muốn chăm lo hết thảy mọi thứ, kết quả lại đá/nh mất chính mình."
Tôi cười: "Thế giờ con đã tìm lại được chính mình chưa ạ?"
"Tìm lại được rồi."
Mẹ tôi nhìn tôi, ánh mắt dịu dàng: "Con của hiện tại, mới là cô con gái ngoan của mẹ."
Tôi tựa vào vai mẹ, ngửi mùi hương quen thuộc trên người bà, cảm thấy vô cùng vững lòng.
Đáp án của riêng tôi
Tối hôm đó về nhà, tôi ngồi trên ban công uống trà. Chu Viễn bưng một ly sữa tới: "Đang nghĩ gì thế?"
"Đang nghĩ lời mẹ nói."
"Lời gì cơ?"
"Mẹ bảo, một gia đình mang họ gì không quan trọng, quan trọng là dù mang họ gì, cũng đều có thể ngồi lại ăn cơm cùng nhau, cùng cười, cùng sống những ngày tháng bên nhau."
Chu Viễn ngồi xuống cạnh tôi: "Mẹ con nói đúng lắm."
"Chu Viễn."
"Ừ?"
"Anh nói xem, một cái họ, rốt cuộc là gì?"
Chu Viễn suy nghĩ một chút: "Chắc là một biểu tượng thôi."
"Nhưng tại sao bao nhiêu người lại vì cái biểu tượng này mà tranh tới tranh lui?"
"Vì con người ta luôn muốn nắm giữ lấy điều gì đó." Chu Viễn nói, "Nhưng nắm rồi lại buông, mới nhận ra thứ quan trọng nhất, căn bản chẳng cần phải nắm lấy."
Tôi nhìn anh: "Sao anh lại trở nên triết lý thế này?"
"Học từ mẹ con đấy."
Chu Viễn cười. Tôi cũng cười.
Ánh đèn phía xa lúc tỏ lúc mờ, gió đêm khẽ thổi qua. Tôi nhớ lại nhiều năm trước, khi tôi đưa Tuế Tuế về nhà mẹ đẻ ở năm ngày đó. Lúc ấy trong lòng tôi đầy hoang mang, tủi thân và bất an. Nhưng giờ đây, trong lòng tôi chỉ còn sự biết ơn. Biết ơn câu nói ấy của mẹ, biết ơn sự thấu hiểu của Chu Viễn, biết ơn sự hiểu chuyện của Tuế Tuế, sự đơn thuần của Chu Niệm, sự thay đổi của bố tôi và sự bao dung của bố mẹ chồng. Và biết ơn chính bản thân mình, đã sẵn lòng để nghĩ thông suốt.
Đám cưới của Tuế Tuế
Ngày Tuế Tuế kết hôn, tôi đứng dưới sân khấu nhìn con bé mặc váy cưới bước tới, nước mắt không ngừng rơi.
Chu Viễn ở bên cạnh đưa khăn giấy: "Đừng khóc nữa, trôi hết phấn son rồi."
"Em đang vui mà."
Tôi lau nước mắt. Tuế Tuế bước lên sân khấu, cầm micro, nhìn những vị khách bên dưới rồi nói: "Hôm nay con muốn nói đôi lời."
Cả khán phòng im lặng.
"Con họ Trần, theo họ mẹ. Nhưng hồi nhỏ, con thực ra đã đổi họ hai lần." Tuế Tuế cười nói, "Đầu tiên là họ Chu, sau đó đổi sang họ Trần, rồi lại đổi sang họ Chu, cuối cùng lại đổi sang họ Trần."
Khán giả bên dưới cười ồ lên.
"Mẹ con vì họ của con mà trăn trở mấy năm trời. Ông ngoại vì họ của con mà mất ngủ. Bố con vì họ của con mà cãi nhau với bà nội."
Tuế Tuế nói đến đây, vành mắt đỏ hoe, "Nhưng sau này con hiểu ra, họ tranh giành tới lui, cái họ tranh giành không phải là một cái họ, mà là con."
Con bé nhìn về phía tôi: "Mẹ, cảm ơn mẹ. Cảm ơn mẹ vì con mà suy nghĩ nhiều đến vậy. Cảm ơn mẹ vì gia đình này mà đã làm nhiều việc đến thế."
Tôi lấy tay che miệng, nước mắt tuôn rơi.
"Con còn muốn cảm ơn bố." Tuế Tuế nhìn về phía Chu Viễn, "Bố, cảm ơn bố đã để con theo họ mẹ, cũng cảm ơn bố sau này đã đồng ý cho con đổi lại. Bố là một người bố tuyệt vời."
Vành mắt Chu Viễn cũng đỏ hoe, anh xua tay, không nói nên lời.
"Cuối cùng, con muốn nói," Tuế Tuế hít sâu một hơi, "Một cái họ, thực sự không quan trọng đến thế. Quan trọng là cả nhà ở bên nhau. Dù mang họ gì, chúng ta vẫn mãi là một gia đình."
Tiếng vỗ tay vang dội khắp khán phòng. Tôi quay sang nhìn Chu Viễn, anh cũng vừa hay quay sang nhìn tôi. Chúng tôi nhìn nhau mỉm cười.
Khoảnh khắc đó, tôi thấy cuộc đời này, thật đáng giá.
Toàn văn kết thúc
Sau khi Tuế Tuế kết hôn, tôi và Chu Viễn chuyển về quê cũ, m/ua một căn hộ nhỏ ở thị trấn, gần nhà mẹ tôi, cũng gần nhà bố mẹ chồng. Hai đứa trẻ đều đã lớn, ngôi nhà bỗng chốc trở nên yên tĩnh. Ngày ngày tôi trồng hoa, đọc sách, thỉnh thoảng sang nhà mẹ đẻ ăn chực bữa cơm. Chu Viễn nghỉ hưu, đ/âm ra mê câu cá, ngày nào cũng chạy ra bờ sông.
Một buổi chiều hoàng hôn, tôi và Chu Viễn ngồi trên ban công uống trà. Ánh chiều tà nhuộm bầu trời thành màu vàng óng, những dãy núi phía xa thấp thoáng ẩn hiện.
"Chu Viễn."
"Ừ?"
"Anh nói xem, nếu lúc trước không đổi họ của Tuế Tuế lại, thì giờ sẽ ra sao?"
Chu Viễn suy nghĩ một chút: "Không biết nữa. Có lẽ Tuế Tuế sẽ bị người ta dị nghị, có lẽ trong lòng em vẫn luôn có một khúc mắc, có lẽ gia đình mình sẽ không được thoải mái như bây giờ."
"Vậy anh nói xem, chúng ta xoay sở một vòng lớn như vậy, có đáng không?"
"Đáng."
