“Tám nghìn không phải là ít.”
“Đúng là không ít.”
Bà chờ tôi nói tiếp.
Tôi không nói gì.
Cuối cùng, chính bà thở dài.
“Làm cha đâu có dễ dàng gì.”
Tôi nhìn bà.
“Làm cô cũng không dễ dàng.”
Bà không cãi lại.
Đây là lần đầu tiên sau bao nhiêu năm bà làm như vậy.
Sau đó, em trai không đi Lâm Thành nữa. Nó tìm một công việc lương thấp hơn nhưng có thể về nhà mỗi ngày. Đôi khi bận quá không xoay xở kịp, nó sẽ gọi điện hỏi tôi xem có thể đón Hạo Hạo tan học không.
Nó bắt đầu biết hỏi:
“Chị, hôm nay chị có tiện không?”
Tiện thì tôi đi. Không tiện, tôi bảo không được. Nó cũng không hỏi lần thứ hai.
Sau khi Trần Lỵ chuyển vào căn nhà thuê mới, cô ấy gửi cho tôi một bức ảnh. Căn nhà chưa đầy bảy mươi mét vuông. Phòng khách rất nhỏ. Giường tầng chen chúc trong phòng ngủ phụ. Nhạc Nhạc đứng ở tầng trên, An An ngồi tầng dưới, cả hai cười như thể vừa nhặt được món hời lớn. Trong góc ảnh còn có một chiếc giường gấp. Trần Lỵ bảo cuối tuần Hạo Hạo đến thì ngủ ở đó. Tôi nhìn rất lâu, chỉ trả lời bốn chữ:
“Thế là tốt rồi.”
Mẹ tôi vẫn xót em trai. Điều này không thay đổi. Bà thỉnh thoảng vẫn nói: “Lý Cường là đàn ông mà phải nuôi đứa trẻ lớn thế kia, cuộc sống không dễ dàng gì.”
Tôi cũng không tranh cãi với bà. Chỉ cần bà không tự động dịch “nó không dễ dàng” thành “con nên sống thay nó” nữa, thì tôi cứ nghe thôi.
Có một lần, bà lại buột miệng: “Con làm chị thì giúp đỡ thêm đi.”
Lời vừa ra khỏi miệng, bà tự dừng lại một chút. Rồi bồi thêm một câu: “Khi nào con rảnh.”
Tôi nghe thấy, nhưng không vạch trần. Biên giới là thứ không phải cứ cãi thắng một trận là sẽ vững chắc mãi mãi. Nó phải được canh giữ từng chút một. Ai thò tay qua một chút, thì lại kéo đường ranh giới về chỗ cũ.
Điều khiến tôi bất ngờ nhất là Hạo Hạo. Khoảng một tháng sau, nó đến nhà tôi làm bài tập. Tiểu Mãn lôi khối rubik đó ra trả cho nó.
“Anh, cái này không phải của anh à?”
Hạo Hạo nói: “Tặng em đấy.”
Tiểu Mãn hỏi: “Sau này anh không ở nhà mình nữa ạ?”
Hạo Hạo suy nghĩ một chút:
“Bố anh bảo, thực sự có việc thì có thể ở. Nhưng không được tùy tiện vứt anh sang đây.”
Em trai đang ngồi ở phía bên kia bàn ăn. Nghe thấy câu này, mặt nó hơi đỏ lên. Nhưng không hề dạy dỗ con. Chỉ cúi đầu tiếp tục bóc tỏi.
Mẹ tôi cũng ở đó. Tay bà rõ ràng khựng lại một nhịp.
Hôm đó khi ăn cơm, An An đột nhiên hỏi bà nội: “Bà ơi, bà còn ch** nữa không ạ?”
Cả bàn ăn im phăng phắc. Mặt mẹ tôi trắng bệch.
“Ai dạy con nói thế?”
An An mở to mắt:
“Chính bà tự nói mà.”
Nó đếm trên đầu ngón tay:
“Bà bảo cô không nuôi bọn con thì bà ch**.”
Mẹ tôi há miệng, hồi lâu không nói nên lời. Nhạc Nhạc cúi đầu ăn cơm. Hạo Hạo nhìn vào bát. Tiểu Mãn không hiểu chuyện gì xảy ra.
Tôi không giúp mẹ tôi chữa ch/áy. Cũng không thừa cơ đ/âm chọc bà. Có những lời, người lớn nói ra chỉ mất vài giây. Còn trẻ con nhớ bao lâu, không ai biết được.
Mẹ tôi im lặng rất lâu, gắp một miếng cá vào bát An An:
“Bà sau này không nói thế nữa.”
An An hỏi: “Thật ạ?”
“Thật.”
“Móc ngoéo.”
Mẹ tôi giơ tay ra. Ngón tay nhỏ bé của An An móc vào tay bà.
Tôi cúi đầu húp canh.
Sau ngày hôm đó, tôi không bao giờ nghe bà nói câu đó nữa. Mẹ tôi không đột nhiên trở thành người biết giữ biên giới trong mọi chuyện, em trai cũng không lập tức trở thành một người cha hoàn hảo. Trần Lỵ và em trai vì chuyện đón con, tiền học thêm, sắp xếp cuối tuần vẫn tranh cãi như thường. Tôi thỉnh thoảng vẫn giúp. Chu Hàng cũng sẽ lái xe đi đón Hạo Hạo. Tiểu Mãn cuối tuần vẫn chen chúc trong phòng khách ăn khoai tây chiên cùng ba anh em.
Cuộc sống không vì một trận cãi vã mà trở nên khuôn phép. Chỉ có một điều đã thay đổi. Trách nhiệm của ai, bắt đầu có người chịu tự mình gánh vác trước.
Sau này mẹ tôi từng hỏi tôi một câu:
“Ngày đó nếu mẹ nhảy thật, con tính sao?”
Tôi đang nhặt đậu đũa. Nghe thấy câu này, tay tôi khựng lại một chút:
“C/ứu mẹ trước.”
Bà nhìn tôi.
Tôi tiếp tục ngắt bỏ xơ hai đầu đậu:
“C/ứu xong rồi, con của ai thì người đó vẫn phải nuôi.”
Bà sững người hồi lâu. Cuối cùng ch/ửi một câu: “Đồ cứng đầu.”
Tôi cười:
“Tùy mẹ nói.”
Bà không gi/ận. Cúi đầu tiếp tục nhặt rau cùng tôi.
Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn không cảm thấy việc từ chối nuôi con thay em trai là một điều gì đáng tự hào. Tôi cũng không thấy việc chăm sóc tạm thời ba đứa cháu là ủy khuất gì. Điều khiến tôi thực sự sợ hãi là trong mười ngày đó, mấy người lớn chúng tôi suýt nữa đã dạy cho bọn trẻ một đạo lý vô cùng nguy hiểm: Ai khóc to nhất, ai nói lời á/c đ/ộc nhất, người đó có thể đẩy trách nhiệm sang cho người khác. Ai dễ nói chuyện nhất, người đó phải chịu nhường nhịn mãi mãi.
Nhưng nếu gia đình cứ sống như thế, người đầu tiên học được cách ủy khuất bản thân, thường lại chính là đứa trẻ hiểu chuyện nhất.
Nếu là bạn, đối mặt với câu “Con không nuôi chúng nó thì mẹ ch** cho con xem” của mẹ ruột, bạn sẽ chọn đón ba đứa trẻ về trước, hay là ngay lập tức đẩy trách nhiệm trở lại cho cha mẹ của chúng?
