Trông thằng bé tầm sáu, bảy tuổi, mặc quần đáy chạc, nước mũi gần như chảy đến tận mép miệng. Tôi cười không dứt nổi.
Anh Chu đi làm về nhìn thấy ảnh, vội vàng cư/ớp lấy.
"Cái này có gì mà đẹp đâu?"
Mẹ chồng che bức ảnh lại.
"Để cho vợ con xem, hồi con bé tí mẹ đã hầu hạ con như thế nào."
Chị chồng ở bên cạnh nói: "Mẹ, hồi đó con cũng đâu có ít trông nó."
Anh Chu không phục: "Chị chỉ hơn em có bốn tuổi, chị trông được cái gì?"
Ba người họ cãi cọ ầm ĩ. Tôi ngồi bên cạnh, không xen vào. Bỗng nhiên cảm thấy như vậy mới giống một gia đình. Mối qu/an h/ệ của ai, người đó tự vun vén. Trách nhiệm của ai, người đó tự gánh vác. Người khác tình nguyện giúp đỡ, đó gọi là tình nghĩa. Không phải cứ ai lớn tuổi hơn, ai về hưu sớm hơn, ai tính tình tốt hơn là phải tự động bù vào vị trí của người khác.
Sau này, mẹ chồng vẫn nắm tay tôi bảo: "Tú Lan, mẹ ở đây làm phiền con quá."
Lần đầu tiên tôi không nói "không phiền". Tôi bảo: "Mẹ, người một nhà giúp đỡ lẫn nhau là chuyện bình thường."
Bà nhìn tôi một cái. Tôi nói thêm một câu: "Nhưng không ai có thể coi sự giúp đỡ của một người là nghĩa vụ đương nhiên phải làm quanh năm suốt tháng."
Mẹ chồng gật đầu: "Đúng là cái lý đó."
Buổi tối, lúc chị chồng ra về, đang xỏ giày ở cửa. Chị ấy đột nhiên bảo tôi: "Em dâu, hôm đó chị đưa mẹ đến thẳng nhà em, đúng là chị muốn cho rảnh n/ợ."
Tôi không ngờ chị ấy lại nói câu này, nhất thời không kịp tiếp lời. Chị ấy cúi đầu buộc dây giày: "Chị cũng không phải là không muốn chăm mẹ. Chỉ là con gái chị cứ gọi, chị lại thấy cháu ngoại không có chị thì không xong. Nghĩ đến việc em đã về hưu, thời gian nhiều, nên thấy để mẹ ở chỗ em là hợp lý nhất."
Tôi nói: "Hợp lý và đương nhiên là hai chuyện khác nhau."
"Giờ chị biết rồi."
Chị ấy đứng dậy, lại hơi gượng gạo nói thêm một câu: "Nhưng hôm đó em kéo vali đi, cũng tà/n nh/ẫn thật đấy."
Tôi cười: "Nếu em không đi, bây giờ các người vẫn nghĩ em chỉ làm mình làm mẩy hai hôm, cuối cùng vẫn sẽ làm hết thôi."
Chị chồng cũng cười theo: "Cũng đúng."
Sau khi cửa đóng lại, anh Chu ở phía sau bảo: "Hai người thế này là làm hòa rồi à?"
Tôi nói: "Vốn dĩ cũng chẳng có th/ù oán gì."
"Thế mà lúc đầu mặt em khó coi thế."
Tôi nhìn anh ấy: "Đó gọi là vạch ra giới hạn."
Anh Chu lập tức giơ tay: "Được được được, biết rồi."
Mẹ chồng ở trong phòng gọi vọng ra: "Anh Chu, tối nay mẹ đã uống viên th/uốc đó chưa nhỉ?"
Anh ấy quay người đi ngay: "Uống rồi, hộp th/uốc trống không rồi này."
Tôi đứng ở huyền quan, nhìn chiếc hộp chia th/uốc đó. Bỗng nhiên nhớ lại ngày mẹ chồng mới đến, nó vẫn còn nằm lẫn trong đống đồ lộn xộn trong cái túi dứa. Khi đó, ai trong nhà cũng mặc định rằng, chỉ cần đồ đạc đặt trước mặt tôi, tự nhiên tôi sẽ tiếp quản.
Bây giờ hộp th/uốc vẫn còn đó. Mẹ chồng cũng vẫn ở đây. Cuộc sống không vì tôi nói "không" mà không tiếp tục được. Chỉ là anh Chu đã biết cách chia th/uốc, chị chồng đã biết ngày tái khám, mẹ chồng đã biết có việc gì thì gọi con cái mình trước.
Còn tôi, cuối cùng cũng không cần phải dựa vào việc tự làm mình mệt mỏi để chứng minh tôi là người một nhà.
Sau này có một người đồng nghiệp cũ nghe kể chuyện này, hỏi tôi: "Cô không sợ sau này con gái cô cũng học theo à? Cô già rồi, nó cũng bảo ai là mẹ người đó chăm thì sao?"
Lúc đó tôi không vội trả lời. Buổi tối Lâm Lâm đến ăn cơm, ăn xong tiện tay giúp mẹ chồng c/ắt trái cây. Mẹ chồng khen nó: "Vẫn là cháu gái chu đáo."
Lâm Lâm cười: "Bà nội, cháu chỉ tiện tay thôi. Bà thực sự có việc gì, hãy tìm bố cháu và cô, họ mới là chủ lực."
Cả nhà cười ồ lên. Anh Chu chỉ vào nó: "Con học mẹ con nhanh thật đấy."
Lâm Lâm bảo: "Thế thì có gì không tốt? Ai chịu trách nhiệm thì người đó làm, người khác giúp đỡ còn biết ơn."
Tôi nghe xong không nói gì, chỉ quét vỏ trái cây trên bàn vào thùng rác. Bỗng nhiên tôi cảm thấy rất may mắn vì ngày đó tôi đã thực sự kéo vali đi. Không phải để ra oai với ai, mà là vì trong nhà có những quy tắc, bạn chỉ nói bằng miệng thì không ai coi là thật. Bạn phải dừng tay một lần, họ mới biết hóa ra những bữa cơm đó không tự nhiên chín, th/uốc không tự nhiên chia, người già nửa đêm thức dậy cũng không phải tự nhiên có người túc trực.
Quan trọng hơn, họ mới phát hiện ra bạn cũng không phải sinh ra đã biết làm những việc đó. Bạn chỉ là trước giờ luôn làm mà thôi.
Cách đây ít lâu, mẹ chồng lại đi tái khám. Chị chồng đã thông báo trong nhóm từ hai ngày trước: "Sáng thứ Tư chị đưa mẹ đi, các em không cần lo."
Anh Chu trả lời một chữ "Được". Tôi không trả lời.
Sáng thứ Tư, chị chồng đến từ bảy giờ bốn mươi. Lúc chị ấy dìu mẹ chồng ra cửa, mẹ chồng quay đầu bảo tôi: "Tú Lan, trưa nay đừng đợi cơm chúng ta."
Tôi đang thay giày: "Con cũng không ở nhà."
Mẹ chồng hỏi: "Con đi đâu?"
"Con hẹn đồng nghiệp cũ đi ngoại ô ngắm hoa cúc."
Chị chồng nói: "Vậy các em cứ chơi đi, chúng ta khám xong sẽ ăn ngoài."
Chẳng ai thấy có gì sai. Tôi đeo túi nhỏ ra cửa. Đi đến cửa thang máy, nghe thấy anh Chu gọi vọng ra: "Tối anh m/ua thức ăn, em đừng m/ua nhé!"
Tôi đáp một câu: "Biết rồi."
Cửa thang máy từ từ khép lại. Tôi nhìn thấy đôi dép chống trượt của mẹ chồng ở cửa, được xếp ngay ngắn thẳng hàng.
Đây chính là kết quả tôi muốn. Không phải là đẩy một bà lão tám mươi tuổi ra khỏi cửa. Không phải là ép chồng hay chị chồng xem ai hiếu thảo hơn. Càng không phải là từ nay về sau tôi không nhúng tay vào việc gì nữa.
