“Nếu những người đó đến một công việc ổn định còn không tìm được, e là cũng chẳng có năng lực gì. Đến lúc đó đừng để tôi phí công vô ích.”
Câu nói này khiến Chu Quốc Cường im lặng rất lâu.
Anh không tranh cãi ngay tại chỗ.
Chỉ là sau khi vị quản lý trẻ tuổi c/ắt tóc xong, anh mới kéo câu chuyện trở lại.
“Một người chưa tìm được việc làm, không hẳn là do không có năng lực. Đôi khi, chỉ là họ chưa gặp được người sẵn lòng cho họ một cơ hội.”
Vị quản lý trẻ không đáp.
Anh ta quét mã thanh toán.
Bác Trần in hóa đơn ra, cúi đầu nhìn thoáng qua, rồi bất ngờ x/é bỏ nó.
Không phải vì sổ sách sai sót.
Mà là vì khi thanh toán, vị quản lý trẻ cố tình chuyển thừa một khoản tiền, nói là tiền boa cho bác Trần.
Bác Trần không muốn nhận.
Vị quản lý trẻ cười nói:
“Dù sao bác cũng không thiếu chút tiền lẻ đó.”
Bác Trần nghe xong cảm thấy rất khó chịu.
Ông không muốn vì mấy đồng bạc mà biến một giao dịch bình thường thành mối qu/an h/ệ kẻ trên người dưới.
Vì vậy, ông hủy tờ hóa đơn đó và in lại một tờ chính x/ác.
“Tôi làm ăn, thu bao nhiêu thì là bấy nhiêu. Người ta tự nguyện cho thêm là lòng tốt của họ; người ta không muốn cho thêm, tôi cũng không bao giờ coi thường họ.”
Bác Trần nói xong, nhìn Chu Quốc Cường.
“Những năm qua, cậu ấy đã trả tiền thay cho người khác bao nhiêu lần, tôi chưa bao giờ đếm.
Nhưng tôi biết, mỗi lần cậu ấy dẫn người đến, không phải là để khiến người khác n/ợ mình.”
“Cậu ấy chỉ hy vọng những người đó sau này có khả năng rồi, cũng có thể đối đãi với người khác như vậy.”
Tôi nghe xong, trong lòng bỗng thấy đắng chát.
Chúng ta luôn cho rằng, giúp đỡ người khác nhất định phải bỏ ra rất nhiều tiền, hoặc làm một việc gì đó thật vĩ đại.
Nhưng việc Chu Quốc Cường làm, chẳng qua chỉ là trả tiền c/ắt tóc cho một người tạm thời không có khả năng chi trả.
Việc bác Trần làm, cũng chỉ là để một người không có tiền ngồi xuống và c/ắt cho họ một mái tóc gọn gàng.
Những việc này đều không lớn.
Thậm chí nhỏ đến mức chẳng ai buồn ghi nhớ.
Nhưng đối với một số người, đó có thể là lần duy nhất họ không bị từ chối trong ngày khó khăn nhất cuộc đời.
Sau ngày hôm đó, tôi bắt đầu để ý đến những người mà Chu Quốc Cường dẫn đến.
Có một người công nhân trẻ, lần đầu đến đến cả tiền c/ắt tóc cũng không lấy ra nổi.
Chu Quốc Cường đã trả giúp cậu ta.
Ba tháng sau, người thanh niên đó quay lại.
Lần này, cậu đã mặc bộ đồ lao động sạch sẽ, chủ động đưa tiền cho bác Trần.
“Bác ơi, tiền lần trước, cháu trả lại cho bác ạ.”
Bác Trần lắc đầu.
“Không phải bác trả.”
Người thanh niên nhìn sang Chu Quốc Cường.
Chu Quốc Cường không nhận tiền.
Anh chỉ hỏi:
“Công việc hiện tại của em thế nào?”
Người thanh niên mỉm cười.
“Vẫn ổn ạ.
Ông chủ cho cháu theo học nghề từ bác thợ cả, lương cũng ổn định rồi.”
Chu Quốc Cường gật đầu.
“Vậy thì tốt.”
Người thanh niên vẫn đặt tiền lên quầy.
“Cháu biết bác không muốn nhận.
Nhưng số tiền này, cháu muốn để lại đây.
Nếu sau này có người nào giống cháu trước đây, không có tiền c/ắt tóc, thì cứ trừ trong số tiền này ra ạ.”
Bác Trần sững người.
Chu Quốc Cường cũng sững người.
Cuối cùng, bác Trần cất tiền vào ngăn kéo, lấy ra một tờ hóa đơn mới, ghi ngày tháng và số tiền rồi đưa cho người thanh niên.
“Được, bác ghi lại cho cháu.”
Người thanh niên gấp tờ hóa đơn lại, bỏ vào ví.
Khi cậu rời đi, Chu Quốc Cường vẫn dõi theo bóng dáng ở cửa.
Một lúc lâu sau, anh mới quay đầu nói với bác Trần:
“Bác thấy không, thực sự có người ghi nhớ.”
Bác Trần mỉm cười.
“Tất nhiên là có người ghi nhớ.”
Đêm đó, sau khi về nhà, tôi nhớ lại một chuyện mình từng làm.
Cách đây vài năm, tôi gặp một đồng nghiệp mới vào làm ở công ty.
Cậu ấy làm việc rất nghiêm túc, nhưng vì không quen quy trình nên bị quản lý khiển trách liên tục.
Có một lần, cậu ấy bị phê bình trước mặt mọi người trong phòng họp, sau khi tan họp thì ngồi một mình ở cầu thang.
Tôi lúc đó đi ngang qua, biết cậu ấy rất đ/au lòng, nhưng chỉ nói một câu:
“Đừng nghĩ nhiều, ai mới bắt đầu cũng thế thôi.”
Rồi tôi bỏ đi.
Tôi cứ ngỡ mình đã an ủi cậu ấy.
Cho đến tận sau này, tôi mới nghe nói, khoảng thời gian đó ngày nào cậu cũng lo sợ bị sa thải, thậm chí không dám ăn cơm cùng đồng nghiệp.
Nếu lúc đó tôi chịu dừng lại năm phút, nghe cậu nói hết câu, có lẽ cậu đã không cảm thấy cô đơn đến thế.
Tôi chợt hiểu ra, rất nhiều khi, không phải chúng ta không có khả năng giúp đỡ người khác.
Mà chúng ta chỉ quen coi khó khăn của người khác là chuyện của người khác.
Vài ngày sau, tôi lại đến tiệm c/ắt tóc.
Chu Quốc Cường đã rời đi, trong tiệm chỉ còn mình bác Trần.
Tôi c/ắt tóc xong, trả tiền.
Ông vẫn in hóa đơn như thường lệ rồi đưa cho tôi.
Tôi nhìn tờ giấy nhỏ bé ấy, bỗng hỏi:
“Bác ơi, bao giờ bác định giao lại chiếc hộp sắt cho Chu Quốc Cường?”
Bác Trần đang dọn dẹp kéo, nghe thấy câu này liền dừng lại.
“Tại sao phải giao cho cậu ấy?”
“Trong đó toàn là câu chuyện của anh ấy mà.”
Bác Trần lắc đầu.
Ông đặt chiếc kéo vào hộp.
“Đó không phải là câu chuyện của riêng cậu ấy.”
“Đó là câu chuyện của tất cả những người từng đến đây.”
Tôi sững sờ.
Bác Trần nói tiếp:
“Cậu xem, những tờ hóa đơn này có ngày tháng khác nhau, số tiền khác nhau.
Có người chỉ thiếu hai tệ, có người một lần trả ba mươi tệ, cũng có người sau này quay lại, trả bù số tiền từng n/ợ.”
