“Mỗi người có một hoàn cảnh khác nhau.
Có người hiện tại sống rất tốt, có người có lẽ vẫn đang vất vả mưu sinh.”
Ông nhìn chiếc hộp sắt dưới quầy.
“Tôi giữ chúng lại không phải để chứng minh Chu Quốc Cường đã làm được bao nhiêu việc tốt.
Tôi chỉ muốn nhắc nhở bản thân rằng, mở cửa kinh doanh, không thể chỉ nhìn vào việc người khác có tiền hay không.”
Nói xong, ông cầm một tờ hóa đơn vừa in ra, gấp cẩn thận rồi bỏ vào hộp sắt.
Tờ hóa đơn đó ghi ngày tháng của hôm nay.
Số tiền là hai mươi lăm tệ.
Khách hàng là một người trẻ tuổi vừa tan làm ở công trường gần đó.
Tôi nhận ra cậu ấy.
Lần trước khi đến c/ắt tóc, trong người cậu ấy chỉ có hơn mười tệ, Chu Quốc Cường đã bù phần còn thiếu cho cậu.
Lần này, cậu ấy đã tự mình trả tiền.
Bác Trần cất hóa đơn xong, đậy nắp hộp sắt lại.
“Cậu thấy đấy, sổ sách có thể tính toán rõ ràng, nhưng tình người thì không thể dùng máy tính để đo đếm.”
Tôi không nói gì thêm nữa.
Khi rời khỏi tiệm c/ắt tóc, trời đã tối.
Những người b/án hàng rong bên đường bắt đầu thu dọn đồ đạc, vài công nhân đi xe máy lướt qua ngã tư.
Tôi đi đến góc đường, ngoảnh đầu nhìn lại một cái.
Bác Trần đang đứng trước cửa tiệm, dán lại bảng giá bị gió thổi lệch.
Chu Quốc Cường không xuất hiện.
Nhưng tôi biết, chỉ cần anh ấy còn ở thành phố này, chiếc ghế c/ắt tóc trong cùng kia sẽ mãi mãi để dành cho anh.
Sau này, thỉnh thoảng tôi vẫn nghe người quanh đây nhắc đến chuyện này.
Có người bảo Chu Quốc Cường quá ngốc, bản thân chẳng phải người giàu có gì, việc gì cứ phải trả tiền thay cho người khác.
Có người bảo bác Trần làm ăn không khôn khéo, miễn phí cho người ta c/ắt tóc thì làm sao mà ki/ếm được tiền.
Khi nghe những lời đó, tôi không tranh cãi với họ.
Bởi vì tôi biết, mỗi người đều có cách sống riêng của mình.
Có người cho rằng tiền phải tiêu vào chỗ xứng đáng.
Có người cho rằng trước khi giúp người khác, nên lo cho bản thân mình trước.
Những suy nghĩ đó đều không sai.
Nhưng tôi cũng tin rằng, giữa con người với con người có những thứ không nhất định phải đợi đến khi mình hoàn toàn giàu có mới bắt đầu cho đi.
Bạn có thể cho một người lạ một cơ hội.
Có thể khi người khác đang túng quẫn, không hỏi thêm một câu.
Có thể khi có người muốn nói, sẵn lòng dừng lại lắng nghe cho hết.
Thậm chí có thể chỉ là để một người, trong lúc khó khăn nhất, giữ lại được một chút tôn nghiêm.
Những việc này không nhất định sẽ làm bạn trở nên giàu có hơn, cũng không nhất định đổi lại được lời cảm ơn.
Nhưng chúng có thể khiến một người khác, dù đã qua một thời gian rất dài, vẫn nhớ rằng mình từng được đối xử tử tế.
Mười năm sau, hôm nay, tiệm c/ắt tóc của bác Trần vẫn còn đó.
Biển hiệu đã thay mới, ghế c/ắt tóc cũng đã thay một lần.
Chỉ có chiếc hộp sắt cũ vẫn nằm dưới quầy.
Tôi từng hỏi ông, trong đó rốt cuộc có bao nhiêu tờ hóa đơn.
Ông cười bảo, chính ông cũng không đếm.
“Dù sao cũng đâu phải dùng để tính tiền, đếm rõ ràng làm gì?”
Một ngày nọ, tôi đi c/ắt tóc, tình cờ trông thấy Chu Quốc Cường dẫn một người đàn ông trẻ bước vào.
Người thanh niên mặc bộ đồ công nhân sạch sẽ, tay cầm một túi hồ sơ.
Sau khi ngồi xuống, cậu chủ động chào hỏi bác Trần.
C/ắt tóc xong, cậu lấy ví ra trả tiền.
Sau đó, cậu lấy từ túi hồ sơ ra một tờ giấy, đưa cho Chu Quốc Cường.
Tôi nhìn thấy đó là một tờ giấy x/ác nhận công việc.
Người thanh niên nói:
“Anh Cường, em đã được ký hợp đồng chính thức rồi.
Từ nay về sau không phải làm thời vụ nữa.”
Chu Quốc Cường nhận lấy tờ giấy, nhìn qua rồi nở nụ cười trên gương mặt.
“Tốt lắm, cố gắng làm việc nhé.”
Người thanh niên lại nói:
“Còn một việc nữa, em muốn bàn với anh.”
“Chuyện gì thế?”
“Em muốn từ nay về sau mỗi tháng góp một chút tiền, để ở chỗ bác Trần.
Không nhiều lắm, nhưng nếu có ai không có tiền c/ắt tóc, thì cứ để họ c/ắt trước.
Đợi khi họ có khả năng rồi, lại để họ quyết định có muốn giúp người tiếp theo hay không.”
Chu Quốc Cường im lặng vài giây.
Sau đó, anh gật đầu.
“Được.
Nhưng em nhớ kỹ, đừng để người khác cảm thấy họ n/ợ em bất cứ thứ gì.”
Người thanh niên nghiêm túc gật đầu hứa.
Bác Trần đứng sau quầy, nghe họ nói chuyện mà không chen lời.
Đợi người thanh niên rời đi, ông mới lấy chiếc hộp sắt ra, bỏ tờ hóa đơn mới vào trong.
Tôi nhìn hành động của ông, bỗng cảm thấy chiếc hộp sắt cũ ấy không còn chỉ là một cái hộp đựng hóa đơn nữa.
Nó giống như một con đường rất dài.
Mười năm trước, có người thiếu hai tệ.
Sau đó, có người bù cho anh ấy.
Rồi sau đó, anh ấy lại trả tiền thay cho người khác.
Mà những người từng được giúp đỡ ấy, lại trao gửi lòng tốt này cho người tiếp theo.
Không ai biết con đường này cuối cùng sẽ dẫn đến đâu.
Cũng không ai có thể tính toán được, những sự giúp đỡ nhỏ bé này rốt cuộc đã thay đổi cuộc đời của bao nhiêu người.
Nhưng ít nhất, trong tiệm c/ắt tóc không mấy nổi bật này, có những thứ vẫn luôn không bị vứt bỏ.
Chúng không phải là tiền.
Không phải là hóa đơn.
Cũng không phải là ân huệ ai n/ợ ai.
Mà là một người từng nhận được sự giúp đỡ, nên khi bản thân có khả năng, cũng sẵn lòng để lại một chút dư địa cho người khác.
Ngày hôm đó, khi tôi rời khỏi tiệm c/ắt tóc, bác Trần đang c/ắt tóc cho vị khách cuối cùng.
Đèn ống đỏ xanh trước cửa chớp tắt hai cái, chiếc quạt vẫn phát ra tiếng kêu o o.
Tôi đi đến đầu phố, nghe thấy phía sau có người hỏi:
“Bác ơi, c/ắt tóc bao nhiêu tiền?”
Bác Trần trả lời:
“Hai mươi lăm tệ.”
Người đó ngập ngừng một chút.
