Ánh mắt bà ngoại quét một vòng, cuối cùng dừng lại trên người mẹ tôi: "Chuyện x/ác nhận quyền sở hữu nhà đất trong làng, thủ tục đã xong xuôi rồi. Ba căn nhà tổ tiên, ta đều sang tên cho anh con cả rồi."
Chiếc đũa trong tay mẹ tôi rơi xuống bàn.
"Mẹ... mẹ nói gì cơ?"
"Ta nói, ba căn nhà đều cho anh con cả rồi."
Giọng bà ngoại cực kỳ bình thản, như thể đang nói về thời tiết hôm nay vậy: "Thủ tục đã làm xong hết rồi, sổ đỏ cũng đã cầm về rồi."
Mặt mẹ tôi trắng bệch.
"Tất cả... đều cho anh cả rồi? Một căn cũng không có phần của con sao?"
"Con là đứa con gái đã gả đi, cần nhà đẻ làm gì?" Bà ngoại nhíu mày: "Anh con là con trai trong nhà, gia sản không cho nó thì cho ai? Truyền nam không truyền nữ, đó là quy tắc."
"Nhưng mẹ ơi, con hiếu thảo với mẹ bao nhiêu năm nay, việc lớn việc nhỏ trong nhà đều là con chạy ngược chạy xuôi, anh con đã lo được gì? Mẹ ốm nằm viện, là con xin nghỉ phép chăm sóc; mẹ lễ Tết, là con tay xách nách mang quà cáp về; tiền sinh hoạt phí mỗi tháng của mẹ, là con gửi đến đúng hẹn. Anh con đã từng đưa cho mẹ một xu nào chưa?"
Bà ngoại sầm mặt xuống: "Con hiếu thảo với ta là chuyện đương nhiên! Ta nuôi con khôn lớn, con hiếu thảo với ta mà còn đòi hỏi điều kiện à? Anh con những năm qua không dễ dàng gì, làm ăn thua lỗ, con cái lại đang tuổi đi học, ta không giúp nó thì giúp ai?"
"Vậy còn con thì sao?" Giọng mẹ tôi bắt đầu r/un r/ẩy: "Con sống có dễ dàng không? Những năm qua mẹ sống cuộc sống thế nào mẹ có biết không? Con với chồng con thắt lưng buộc bụng, gom góp tiền bạc để phụ giúp nhà đẻ, học phí của con gái con đều là đi v/ay! Mẹ đã từng hỏi một câu nào chưa?"
"Con bớt khóc lóc kể khổ với ta đi!" Bà ngoại đ/ập bàn: "Anh con là con trai, đồ đạc trong nhà chính là của nó! Con là con gái, gả đi rồi là người nhà người ta, còn tơ tưởng đến đồ của nhà đẻ, con có biết x/ấu hổ không?"
Câu này vừa thốt ra, nước mắt mẹ tôi trào ra như mưa.
Tôi ngồi bên cạnh, nắm ch/ặt tay đến mức móng tay bấm sâu vào da th!t.
Bố tôi dưới gầm bàn đ/è tay tôi lại, khẽ lắc đầu.
Lúc này mợ lên tiếng, cười nói: "Chị à, chị cũng đừng quá đ/au lòng. Mẹ chia như vậy tự nhiên có lý của mẹ. Hơn nữa, con Tình nhà chị sau này cũng phải gả đi, chị tranh mấy căn nhà này có ích gì? Chi bằng để lại cho Tiểu Vũ nhà chúng con, dù sao nó cũng là gốc rễ của nhà họ Tô."
Ông cậu gật đầu phụ họa: "Đúng đấy, chị, chị đừng làm lo/ạn nữa. Mẹ đã quyết định rồi."
Mẹ tôi nhìn cả gia đình này, đột nhiên bật cười.
Cười rất khó coi.
"Được, được lắm." Bà đứng dậy, lau nước mắt: "Mẹ, hôm nay mẹ nói rõ ràng rồi, con cũng nghe hiểu rồi. Ba căn nhà, con không có một tấc nào, đúng không?"
"Không có."
"Được." Mẹ tôi gật đầu: "Vậy từ hôm nay trở đi, việc dưỡng già, khám b/ệnh, chi tiêu hàng ngày của mẹ, con không quản nữa. Mẹ không phải có con trai sao? Để con trai mẹ lo cho mẹ."
Bà ngoại nghe vậy thì cuống lên: "Con nói gì? Con không hiếu thảo với ta nữa à?"
"Hiếu thảo?" Mẹ tôi nhìn bà: "Mẹ ơi, mẹ tự hỏi lòng mình xem, những năm qua con có điểm nào có lỗi với mẹ? Mẹ đem hết gia sản cho con trai, quay đầu lại vẫn muốn con gái hiếu thảo, trên đời này có đạo lý như vậy sao?"
"Mày dám!" Bà ngoại nhảy dựng lên, chỉ tay vào mũi mẹ tôi: "Mày mà dám không lo cho tao, tao sẽ đi tố cáo mày trong làng, đi kiện mày ra tòa! Cho cả làng biết mày Lâm Vãn Phương là đứa bất hiếu!"
Tôi không nhịn được nữa.
"Bà ngoại, bà cứ đi kiện đi."
Tất cả mọi người đều nhìn tôi.
"Bà cứ khởi kiện ra tòa, yêu cầu mẹ con trả tiền phụng dưỡng. Tòa phán bao nhiêu, mẹ con đưa bấy nhiêu, không thiếu một xu."
Tôi đứng dậy, nhìn thẳng vào mắt bà ngoại: "Nhưng có một điều bà phải nhớ kỹ: Tiền phụng dưỡng theo quy định pháp luật và sự hiếu thảo mà bà tưởng tượng là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Bà đem hết gia sản cho con trai, về mặt pháp luật cao nhất cũng chỉ phán mẹ con mỗi tháng đưa cho bà vài trăm tệ thôi. Bà muốn mẹ con giống như trước đây, việc lớn việc nhỏ đều bao thầu, bỏ tiền bỏ sức chăm sóc bà, thì không thể có chuyện đó nữa đâu."
"Đồ s/úc si/nh nhỏ, ở đây có đến lượt mày lên tiếng à?" Ông cậu đ/ập bàn đứng dậy.
"Cậu à, cậu đừng đ/ập bàn." Tôi nhìn ông: "Ba căn nhà cậu đã lấy, cậu lo dưỡng già cho bà là lẽ đương nhiên. Nếu cậu thấy không công bằng, chúng ta đổi đi - nhà cho mẹ con, bà ngoại cậu lo."
Ông cậu im bặt.
Mợ cười khẩy bên cạnh: "Ối chà, nói cứ như là các người hiếu thảo lắm ấy. Thật lòng hiếu thảo thì còn quan tâm đến mấy căn nhà đó à?"
"Mợ à, mợ nói ngược rồi." Tôi mỉm cười: "Thật lòng hiếu thảo thì cái quan tâm là con người, không phải căn nhà. Nhưng bà ngoại đem nhà cho ai, thì chứng tỏ bà quan tâm đến người đó. Đã quan tâm đến cậu, vậy thì để cậu hiếu thảo với bà thôi. Đây gọi là cầu nhân được nhân, đúng không ạ?"
Mặt mợ xanh như tàu lá.
Tôi nắm lấy tay mẹ: "Mẹ, đi thôi."
Mẹ tôi đứng yên không nhúc nhích, nhìn bà ngoại.
Nước mắt vẫn đang rơi, nhưng ánh mắt đã thay đổi.
"Mẹ, đây là lần cuối con gọi mẹ là mẹ. Mẹ nhớ lấy, con đường này là do mẹ tự chọn."
Nói xong, mẹ xoay người bước ra ngoài.
Bố tôi đi theo sau.
Đến tận cửa, bố tôi ngoái đầu nhìn bà ngoại một cái, nói một câu.
Bố tôi là người cả đời không bao giờ đỏ mặt với ai, nhưng câu nói ngày hôm đó, tôi nhớ đến tận bây giờ.
