Nếu mẹ mềm lòng mà bắt đầu ôm đồm mọi việc, đừng trách con trở mặt đấy."
"Con yên tâm."
Mẹ tôi cười, "Mẹ lần này là thực sự ghi nhớ rồi. Mềm lòng thì cứ mềm lòng, nhưng tiền bạc thì không thể tiêu xài bừa bãi nữa."
"Còn nữa, nếu bà ngoại lại đưa ra yêu cầu quá đáng, mẹ cứ trực tiếp cúp máy."
"Thế không được. Cúp máy không lịch sự."
"Vậy mẹ cứ nói là 'Chuyện này để mẹ hỏi ý kiến Tình Tình đã', rồi để con đóng vai á/c từ chối cho."
Mẹ tôi suy nghĩ một chút: "Cách này hay đấy. Vai á/c để con đóng."
"Con vốn dĩ đã là vai á/c rồi. Mẹ làm người tốt cả đời, cũng chẳng thấy ai ghi nhận sự tốt đẹp của mẹ."
"Cũng đúng." Mẹ tôi cười, "Vậy sau này người á/c trong nhà là con, người tốt là mẹ."
"Chốt nhé."
Kể từ đó, mỗi tháng mẹ tôi gọi điện cho bà ngoại hai lần. Một lần giữa tháng, một lần cuối tháng. Nội dung cuộc gọi giống hệt nhau: hỏi thăm sức khỏe, hỏi thăm thời tiết, hỏi xem trong làng có chuyện gì mới không. Phía bà ngoại cũng vậy, lúc đầu còn cố gắng đưa ra vài yêu cầu, nhưng sau vài lần bị mẹ tôi dùng chiêu "Để mẹ hỏi Tình Tình" chặn lại, dần dần bà cũng không nhắc đến nữa.
Năm nay vào dịp Tết, mẹ tôi chủ động gọi điện cho bà ngoại.
"Mẹ, chúc mừng năm mới. Con đã chuyển cho mẹ hai nghìn tệ, mẹ tự m/ua chút gì ngon mà ăn nhé."
Bà ngoại ở đầu dây bên kia im lặng hai giây, rồi nói một câu mà mẹ tôi nằm mơ cũng không ngờ tới: "Vãn Phương à, trước kia... là mẹ không đúng."
Mẹ tôi tưởng mình nghe nhầm: "Mẹ nói gì cơ?"
"Mẹ nói, trước kia là mẹ không đúng. Chỉ mải lo cho anh con, không quan tâm đến con. Con đừng để bụng mẹ nhé."
Mẹ tôi cầm điện thoại, nước mắt trào ra ngay lập tức. Bà đã đợi câu nói này suốt ba mươi năm.
"Mẹ, chuyện đã qua rồi." Mẹ tôi sụt sịt mũi nói, "Mẹ cứ sống tốt là được."
"Ừ, sống tốt. Các con cũng phải sống tốt nhé."
Cúp điện thoại, mẹ tôi khóc suốt nửa tiếng đồng hồ. Khóc xong, bà bảo với tôi: "Bà ngoại con nhận lỗi với mẹ rồi."
"Con nghe thấy rồi ạ."
"Con nói xem bà có thật lòng không?"
"Nửa thật nửa giả thôi ạ." Tôi nói thẳng, "Phía cậu không dựa dẫm được nữa, bà chỉ có thể trông chờ vào mẹ. Nhưng ít nhất bà biết nhận lỗi, thế đã là không dễ dàng rồi. Mẹ đừng mong bà thay đổi hoàn toàn, cải thiện được chút nào hay chút đó."
"Con nói đúng." Mẹ tôi lau nước mắt, "Bà có thể nhận lỗi, mẹ đã thấy mãn nguyện lắm rồi."
Tháng ba năm nay, tôi đưa bố mẹ về quê một chuyến. Không phải về chỗ bà ngoại, mà là về thăm m/ộ ông bà nội. Sau khi tảo m/ộ xong, chúng tôi tiện đường ghé qua thăm bà ngoại. Bà g/ầy đi trông thấy, tóc đã bạc trắng cả đầu. Nhìn thấy mẹ tôi, bà ngẩn người hồi lâu, rồi r/un r/ẩy đứng dậy, nói một câu "Đến rồi à", nước mắt liền rơi xuống.
Mẹ tôi đỡ bà ngồi xuống, rót cho bà cốc nước. Hai người nhìn nhau không nói nên lời, ngồi hồi lâu, bà ngoại mới lên tiếng: "Anh con... chuyển ra ngoài ở rồi."
"Chuyển đi đâu ạ?"
"Lên huyện. Nó bảo con cái đi học cho tiện, hai căn nhà trong làng đều cho thuê rồi, một căn nó tự ở. Mẹ ở một mình trong ngôi nhà cũ."
"Mẹ ở một mình ạ?"
"Ừ. Thỉnh thoảng chúng nó mới về thăm."
Mẹ tôi không nói gì.
Lúc ra về, bà ngoại nắm lấy tay mẹ tôi, muốn nói lại thôi một hồi lâu, cuối cùng nói một câu: "Vãn Phương, mẹ có lỗi với con."
Mẹ tôi vỗ vỗ tay bà: "Thôi mẹ ạ, đừng nói nữa. Sau này con có thời gian sẽ về thăm mẹ."
Lên xe rồi, mẹ tôi nhìn bóng dáng bà ngoại đứng ở đầu làng qua gương chiếu hậu, đột nhiên nói với tôi: "Tình Tình, con nói xem con người ta, tại sao cứ phải đợi đến lúc già rồi, không ai ngó ngàng tới nữa mới biết ai đối xử tốt với mình?"
"Bởi vì có những người cả đời chỉ biết tính toán, tính đi tính lại cuối cùng lại tự tính vào chính mình."
"Phải đấy." Mẹ tôi dựa vào ghế sau, nhắm mắt lại, "May mà con lúc đó đã lôi mẹ ra. Nếu không, giờ mẹ vẫn còn đang xoay mòng mòng trong cái vòng luẩn quẩn đó."
"Mẹ không trách con chứ? Lúc đó là con ép mẹ phải dọn đi đấy."
"Trách con?" Mẹ tôi mở mắt, nhìn tôi, "Mẹ còn phải cảm ơn con không kịp ấy chứ. Nếu không có con, cả đời này mẹ cũng không sống cho ra sống."
Xe chạy lên đường cao tốc, ngôi nhà cũ trong gương chiếu hậu ngày càng nhỏ lại, cuối cùng biến thành một chấm nhỏ. Mẹ tôi đột nhiên nói: "Tình Tình, mở một bài hát đi."
"Nghe bài gì ạ?"
"Tùy con. Hay là được."
Tôi mở nhạc trên xe, bật một bài hát cũ. Mẹ tôi ngân nga theo hai câu, rồi đột nhiên cười một tiếng: "Con nói xem bà ngoại con, cả đời trọng nam kh/inh nữ, cuối cùng con trai bỏ đi, nhà cửa cho thuê hết, bản thân thì thui thủi một mình trong ngôi nhà cũ. Con nói xem bà mưu cầu cái gì chứ?"
"Mưu cầu một tia hy vọng thôi ạ."
"Hy vọng gì?"
"Tin rằng con trai sẽ có ngày hiếu thảo với mình."
"Thế bà đã đợi được chưa?"
"Mẹ nghĩ sao ạ?"
Mẹ tôi không nói gì, một lúc sau mới bảo: "Mẹ nghĩ bà không đợi được nữa đâu. Anh con là người sống ích kỷ cả đời rồi, không sửa được đâu."
"Thế mẹ vẫn lo cho bà chứ?"
"Lo chứ. Sao lại không lo? Bà có tệ thế nào, cũng vẫn là mẹ mẹ. Mỗi tháng mẹ gọi cho bà hai cuộc điện thoại, lễ Tết gửi chút tiền, ốm đ/au thì về thăm. Nhưng để mẹ dốc hết ruột gan như trước đây thì không thể nữa rồi."
"Thế là đúng rồi ạ."
"Con nói đây gọi là gì?"
"Đây gọi là chừng mực."
"Chừng mực." Mẹ tôi nhấm nháp hai chữ này, cười, "Từ này hay đấy."
