Anh ấy bước tới cạnh bàn tôi, trực tiếp ra lệnh:
“Lý Dương, hôm nay có một nhiệm vụ quan trọng giao cho cậu. Giám đốc mới của Cục thành phố, Cục trưởng Tô Thanh Nguyệt, chiều nay sẽ dẫn đoàn tới huyện chúng ta kiểm tra công trình cải tạo khu dân cư cũ. Cậu chịu trách nhiệm toàn bộ kh//âu kết nối, tháp tùng và tiếp đón, không được để xảy ra dù chỉ là một sai sót nhỏ.”
Tim tôi thắt lại, lập tức đặt cốc nước xuống, vội vàng gật đầu đáp lời:
“Vâng ạ chủ nhiệm, tôi nhớ rồi, sẽ kết nối cẩn thận từ đầu đến cuối, đảm bảo không xảy ra vấn đề gì. Tiêu chuẩn tiếp đón chúng ta áp dụng theo khung nào ạ? Ngân sách chi phí tiếp khách được duyệt bao nhiêu? Tôi sẽ đặt khách sạn và sắp xếp cơm nước trước.”
Tôi hiểu rất rõ, Cục trưởng Cục thành phố về khảo sát thì quy cách không hề thấp. Quy trình bình thường đều là báo cáo trước, đặt khách sạn chính quy, sắp xếp suất ăn làm việc theo tiêu chuẩn, mọi chi phí đều dùng công quỹ, căn bản không cần cá nhân phải lo lắng.
Thế nhưng, câu nói tiếp theo của Trương Lỗi khiến tôi ch** đứng tại chỗ.
Anh ta chắp tay sau lưng, hạ thấp giọng, bộ dạng đầy đương nhiên:
“Không có ngân sách, một xu chi phí tiếp khách cũng không có. Năm nay hạn mức tiếp đón của đơn vị chúng ta đã vượt mức, phía tài chính đã chặn đứng rồi, một xu cũng không duyệt được. Cậu tự nghĩ cách sắp xếp cho ổn thỏa, nhất định phải làm Cục trưởng Tô hài lòng, không được làm mất mặt đơn vị chúng ta.”
Tôi sững sờ trong giây lát, ngẩng đầu nhìn thẳng vào anh ta, có chút không tin vào tai mình:
“Chủ nhiệm, không có ngân sách? Vậy tiếp đón thế nào ạ? Cục trưởng Cục thành phố về kiểm tra, buổi trưa ít nhất cũng phải ăn uống, không thể để lãnh đạo về với cái bụng đói được.”
Trương Lỗi nhíu mày, giọng điệu lập tức trở nên mất kiên nhẫn:
“Tôi đã bảo với cậu là không có ngân sách! Quy định cấp trên thế nào cậu không phải không biết, ai dám tự ý báo cáo chi phí ăn uống? Ai tiếp đón vượt tiêu chuẩn người đó chịu trách nhiệm, tôi không muốn gánh cái nồi này.”
“Dù sao thì tôi nói thẳng với cậu, người là do cậu phụ trách tiếp đón, thể diện phải giữ cho tôi, làm cho lãnh đạo hài lòng, chi phí tự giải quyết. Làm tốt thì cuối năm bình xét thi đua tôi sẽ ưu tiên cân nhắc cho cậu, làm hỏng thì mọi trách nhiệm cậu tự gánh, không liên quan gì đến đơn vị.”
Tôi vừa tức vừa bất lực, lập tức phản bác:
“Chủ nhiệm, không có một xu, tôi tự giải quyết thế nào được? Lương ch** của tôi mỗi tháng chỉ đủ nuôi gia đình, chắt bóp từng đồng, giờ bắt tôi bỏ tiền túi ra tiếp đón lãnh đạo Cục thành phố, điều này không hợp lý chút nào. Nếu không thì chúng ta sắp xếp suất ăn làm việc ở căng tin đơn vị, vừa đúng quy định lại vừa đỡ rắc rối.”
Trương Lỗi lập tức xua tay, sắc mặt càng thêm u ám:
“Căng tin không được! Cục trưởng Tô là lãnh đạo lớn từ tỉnh điều về, đã từng thấy nhiều cảnh lớn, lần đầu tới huyện chúng ta mà cậu cho bà ấy ăn cơm căng tin thì quá xoàng xĩnh, tỏ ra huyện chúng ta không coi trọng, truyền ra ngoài sẽ ảnh hưởng đến danh tiếng của đơn vị!”
“Cậu còn trẻ, đầu óc linh hoạt, nhiều cách, tự nghĩ kế đi, đừng có than nghèo kể khổ với tôi, cũng đừng đùn đẩy, chuyện này chốt ở cậu, không bàn cãi gì nữa.”
Nói xong câu đó, Trương Lỗi hoàn toàn không cho tôi cơ hội phản bác, quay người bước đi, nhanh chóng trở về văn phòng của mình, đóng sầm cửa lại, hoàn toàn phó mặc, trút cục than nóng này thẳng lên đầu tôi.
Tôi ngồi tại chỗ làm, mồ hôi vã ra như tắm, trong lòng vừa uất ức vừa bất lực.
Tôi hiểu quá rõ tâm tư của Trương Lỗi. Anh ta chính là sợ gánh trách nhiệm, sợ vi phạm quy định vượt tiêu chuẩn, sợ bị cấp trên kiểm tra truy c/ứu, nên mới đẩy hết rủi ro cho tôi. Tiếp đón tốt thì công lao là do Chủ nhiệm anh ta sắp xếp thỏa đáng; tiếp đón kém thì là do tôi làm việc không hiệu quả, năng lực kém, mọi nồi đen tôi đều phải gánh.
Đáng gi/ận nhất là không cấp một xu công quỹ, bắt tôi cá nhân bỏ tiền túi ra tiếp đón lãnh đạo lớn. Những nhà hàng tử tế bình thường, một bàn cơm sơ sơ cũng đã vài trăm đến cả nghìn tệ, lương tháng làm lụng vất vả của tôi mới hơn bốn nghìn, trên có già dưới có trẻ, tiền v/ay m/ua nhà, v/ay m/ua xe đ/è cho tôi không thở nổi, căn bản không rút ra được khoản tiền này.
Càng nghĩ tôi càng hiểu ra, Trương Lỗi còn một tâm tư thầm kín. Trước đây với những cuộc tiếp đón không ngân sách kiểu này, những "con cáo già" trong đơn vị đều tìm các nhà thầu công trình, tìm các ông chủ đối tác để thanh toán, để các ông chủ doanh nghiệp tư nhân mời ăn uống, không cần tiêu tiền công, không cần bỏ tiền túi, vẹn cả đôi đường.
Khả năng cao là anh ta cũng muốn tôi làm như vậy, ngầm cho phép tôi tìm các ông chủ dự án để ăn chực uống chực.
Nhưng tôi có giới hạn của riêng mình. Tôi làm công chức không phải để làm những việc mờ ám, ki/ếm chác. Những chuyện như "ăn của người ta thì miệng ngắn, cầm của người ta thì tay mềm" này, tôi kiên quyết không làm. Một khi đã nhận lợi ích của ông chủ, ăn cơm của ông chủ, sau này công trình của họ có vấn đề, tìm tôi đi cửa sau, nhờ vả qu/an h/ệ, tôi căn bản không thể từ chối, sớm muộn cũng sẽ ngã ngựa, phạm sai lầm.
Tôi thà tự mình rắc rối một chút, chịu thiệt một chút, cũng tuyệt đối không đụng vào những đồng tiền bẩn, những việc thối nát này.
Suốt cả buổi sáng, tôi ngồi tại chỗ làm suy nghĩ ngược xuôi, tiến thoái lưỡng nan, vắt óc nghĩ ra vô số cách nhưng đều không khả thi. Khách sạn cao cấp thì không dám vào, tiệc cơm tư nhân không dám đụng, căng tin đơn vị bị lãnh đạo phủ quyết, quán ăn nhỏ bên ngoài thì hạng quá thấp, sợ làm mất lòng lãnh đạo.
Nhìn thời gian khảo sát buổi chiều ngày càng gần, tôi cuống cuồ/ng như kiến bò trên chảo nóng.
Cuối cùng khi thực sự hết cách, trong đầu tôi lóe lên nơi duy nhất có thể đến – quán mì sợi thủ công của bố tôi.
Bố tôi mở một quán mì thủ công trên con phố cũ của huyện, đã mở được tròn ba mươi năm. Mặt tiền không lớn, trang trí bình thường, sạch sẽ ngăn nắp, không có kiểu trang trí hoa mỹ, không có món ăn đắt tiền, tất cả đều là hương vị gia đình chính gốc.
