Người kia vẫn không tán đồng: "Chuyện nhỏ nhặt có thể bàn bạc, nhưng đại sự thì vẫn phải do nam nhân quyết định."
Mẹ chồng nâng chén trà, động tác khựng lại một chút.
"Việc nào thì do người am hiểu việc đó làm chủ. Hành Chu có sở trường của nó, nhưng có vài phương diện thực sự không bằng Quy Nhạn."
Ta ngồi bên cạnh bà, khẽ dùng đầu gối chạm nhẹ vào bà.
Trên mặt bà vẫn đoan trang, nhưng bàn tay giấu dưới gầm bàn lại vươn sang, vỗ nhẹ lên mu bàn tay ta.
Ngày hôm đó, lần đầu tiên ta nghe thấy cái tên Hàn Tri Xuyên xuất hiện cùng với mẹ chồng.
Một vị phu nhân lớn tuổi nhắc đến chuyện trùng tu thư viện cũ nhà họ Thẩm, Hàn Thượng thư bộ Lễ từng đích thân đến xem, còn dặn dò thợ thủ công không được ch/ặt bỏ cây mai xiêu vẹo trong sân.
Mẹ chồng đang rót trà cho ta, chén đã đầy mà miệng ấm vẫn chưa thu lại.
Ta vội dùng khăn chặn chỗ nước tràn, khẽ gọi bà một tiếng.
Bà gi/ật mình tỉnh lại, chỉ thoái thác là mình lơ đễnh, rồi nhanh chóng chuyển chủ đề khác.
7.
Đêm đó, mẹ chồng lấy từ đáy rương ra một chiếc hộp gỗ cũ, bảo ta lại gần.
Trong hộp không có châu báu, chỉ có một con thỏ bằng bạch ngọc, một xấp bản thảo thơ đã ố vàng và một tấm bản đồ hành trình vẽ tay.
Bà đặt con thỏ ngọc vào lòng bàn tay: "Đây là Hàn Tri Xuyên khắc cho ta năm mười bảy tuổi. Hồi đó tay chân hắn vụng về, tai thỏ bên dài bên ngắn, ta đã cười hắn suốt cả tháng trời."
Ta nhìn những dãy núi trên bản đồ: "Hắn chính là người người quen ở thư viện Hành Vu sao?"
Bà gật đầu: "Cha hắn dạy học ở đó. Chúng ta từng hẹn, đợi ta tròn mười tám tuổi, sẽ cùng nhau đến Tây Nam ngắm hoa trà."
Trên bản đồ, cứ cách vài nơi lại vẽ một đóa hoa táo nhỏ xíu.
Ta hỏi: "Những đóa hoa này có ý nghĩa gì?"
Đầu ngón tay bà di chuyển chậm rãi theo những nét mực: "Hắn nói, đến mỗi nơi có hoa nở, sẽ dừng lại nghỉ vài ngày. Thế nhưng năm ta mười lăm tuổi, phụ thân đã định hôn sự với Hầu phủ cho ta."
Bà vẫn xuất giá như thường lệ, trước khi cưới cũng không viết thư c/ầu x/in Hàn Tri Xuyên đợi mình.
Ngày hôm sau khi hôn kỳ được định, bà chỉ nhờ người gửi trả một bọc sách, ngay cả thỏ ngọc cũng chẳng nỡ để vào đó.
Hàn Tri Xuyên sau này đi làm quan nơi xa, vừa đi là hơn hai mươi năm.
Bà nói: "Ta không bị ai ép buộc đến mức không sống nổi. Cha mẹ chọn mối nhân duyên thể diện nhất lúc bấy giờ, bản thân ta cũng đã gật đầu. Chỉ là sau khi gật đầu rồi, mới biết một đời dài đến nhường nào."
Ta không khuyên bà hối h/ận, mối tình cũ đó đáng tiếc hay không, cũng không nên để ta thay bà định đoạt.
Có những con đường chưa từng đi qua, người ngoài không có tư cách thay bà khẳng định dọc đường nhất định là hoa.
Ta chỉ hỏi: "Những năm này, hai người có thư từ qua lại không?"
Bà lắc đầu nói không. Hàn Tri Xuyên đã từng thành thân, vợ hắn b/ệnh mất cách đây năm năm; bà cũng đã có chồng. Nhớ thì cứ nhớ, nhưng vượt qua giới hạn, thì không còn là họ của năm xưa nữa.
Ta khép hộp gỗ lại: "Vậy bây giờ người có muốn gặp hắn không?"
Bà im lặng rất lâu: "Không biết. Ta chỉ là bỗng nhiên muốn biết, sau này hắn có đi hết tấm bản đồ này không."
Ngày hôm sau, ta sai người đi tìm những hồ sơ lưu lại của thư viện cũ ở phía Đông thành.
Chủ tiệm lục tìm nửa ngày, tìm ra một cuộn bản đồ núi sông tàn khuyết, nói là do Hàn Tri Xuyên nhờ người vẽ lại trong thời gian tại nhiệm.
Khi ta mang bản đồ về, mẹ chồng không mở ra ngay.
Bà hỏi ta: "Con không thấy ta như vậy là không giữ đạo làm vợ sao?"
Ta đáp: "Người chỉ đang xem một tấm bản đồ đường đi. Còn về việc sau này làm gì, phải đợi sau này thực sự đến đó rồi hãy hay."
Lúc này bà mới cởi nút thắt.
Bản đồ mới rộng hơn bản đồ cũ rất nhiều, bên cạnh những nét mực cũ đã thêm vào các trạm dịch, bến đò và đường núi.
Tại mỗi nơi thích hợp để dừng chân, vẫn còn một đóa hoa táo cực nhỏ.
Mẹ chồng vuốt ve những đóa hoa ấy, nước mắt rơi xuống góc giấy.
Bà nhanh chóng lau đi, thấp giọng nói: "Chỉ là... có người vẫn còn nhớ."
Ta ngồi bên cạnh bà, không trả lời thay bà rằng sự ghi nhớ này có ý nghĩa gì.
Ngoài cửa sổ, đồng hồ nước điểm hai tiếng, bà xếp hai tấm bản đồ lại ngay ngắn, đặt chỉnh tề trên bàn sách. Sáng hôm sau, hai tấm bản đồ ấy vẫn nằm ở đó.
8.
Lão Hầu gia không hề biết chuyện chiếc hộp gỗ.
Dạo đó ông mê mẩn chuyện yến tiệc, ba ngày hai bữa lại dẫn người đến biệt viện uống rư/ợu nghe hát.
Ngự y vốn đã nói tâm mạch ông không ổn, không được uống rư/ợu, càng không được dùng th/uốc tráng dương m/ua ngoài làm th/uốc bổ.
Mẹ chồng thu hồi những bình th/uốc, ông lập tức đ/ập vỡ chén trà ngay tại chỗ, nói thân thể mình không đến lượt bà quản.
Bà nhìn đống sứ vỡ đầy đất: "Vậy thì xin Hầu gia hãy liệt kê riêng hóa đơn của biệt viện và yến tiệc ra, đừng chi từ công quỹ nữa."
Ông gi/ận dữ nói: "Tiền của Hầu phủ, ta muốn tiêu thế nào thì tiêu."
Mẹ chồng trải sổ tổng chi tiêu ra: "Trang trại hai năm liền mất mùa, trong kho còn phải dự phòng tiền sửa đê và phát lương tháng. Nếu ông nhất quyết muốn tiêu, thì hãy dùng tài sản riêng của mình."
Lão Hầu gia quay sang ép Bùi Hành Chu: "Cả con cũng để mặc nàng ta cưỡi lên đầu ta sao?"
Bùi Hành Chu đáp: "Mẫu thân nói là nói về sổ sách, không phải ai đ/è nén ai."
Ông lại chỉ vào ta, khẳng định là ta dạy họ ly tâm với ông.
Ta đẩy một trang sổ sách qua: "Con chỉ khoanh tròn giúp ông số tiền ba ngàn bốn trăm lượng ông tiêu quá tay trong nửa năm nay. Những con số này không biết nói x/ấu hay ly gián đâu ạ."
