Tôi đứng trong phòng khách, bỗng cảm thấy có chút kỳ lạ. Phản ứng của Chu Lệ không giống một người đã chuẩn bị sẵn sàng để đến nhà tôi nằm chơi bốn năm ngày.
Tối đến, Chu Minh về, tôi kể cho anh nghe chuyện ban ngày. Anh vừa nghe xong câu đầu tiên đã cau mày: "Em trực tiếp nói những chuyện đó với chị anh làm gì?"
"Tại sao không được nói?"
"Chị ấy còn chưa tới, em đã nói chuyện làm việc với chị ấy, chị ấy nghe xong chắc chắn sẽ rất khó chịu."
"Chị ấy không khó chịu."
"Sao em biết?"
"Chính chị ấy nói mà."
Chu Minh vắt áo khoác lên thành ghế: "Miệng chị ấy thì nói được gì chứ? Chẳng lẽ lại nói với em là 'Ừ, đúng rồi, chị đến để hưởng phúc đây'?"
Tôi nhìn anh vài giây: "Vậy nên anh cũng cảm thấy, chị ấy đến là để hưởng phúc?"
"Anh không nói thế."
"Vậy rốt cuộc ý anh là gì?"
Chu Minh bị tôi hỏi đến phát cáu, đưa tay xoa mặt: "Anh chỉ cảm thấy, chị anh mấy năm nay quả thực không dễ dàng gì."
"Em biết."
"Em không biết."
Anh đột nhiên cao giọng hơn một chút: "Nhà chồng chị ấy thế nào, không phải em chưa từng thấy. Hơn hai mươi người về nhà mẹ chồng chị ấy đón Tết, chị ấy bận từ hai mươi tám tháng Chạp đến tận mùng ba, rửa rau, thái rau, nấu nướng, rửa bát. Mẹ chồng chị ấy còn cho rằng con dâu làm những việc đó là lẽ đương nhiên."
Tôi gật đầu: "Vậy thì sao?"
"Vậy nên năm nay chị ấy đến nhà mình, để chị ấy thảnh thơi một chút thì đã sao?"
Cơn gi/ận trong lòng tôi cuối cùng cũng bùng phát: "Chu Minh, nhà chồng chị ấy cho rằng con dâu làm việc là lẽ đương nhiên, anh thấy bất công, đúng không?"
"Tất nhiên rồi."
"Vậy tại sao đến lượt nhà anh, con dâu làm việc lại trở thành lẽ đương nhiên?"
Anh sững người.
Tôi không để anh né tránh: "Chị anh rửa bát cho cả nhà chồng, anh thấy xót xa. Vậy em rửa bát cho cả nhà anh, sao anh lại cảm thấy là em đang tính toán so đo?"
"Sao có thể giống nhau được?"
"Chỗ nào không giống?"
"Đây là nhà của chính em mà."
"Đây cũng là nhà của anh," tôi nói, "Tại sao ba chữ 'nhà của mình' chỉ có thể dùng để khuyên em làm nhiều hơn, mà không thể dùng để khuyên anh làm nhiều hơn?"
Chu Minh há miệng, không nói nên lời.
Có lẽ mẹ chồng nghe thấy tiếng trong phòng, bà mở cửa bước ra: "Thôi đủ rồi!"
Bà đứng ở cửa, sắc mặt rất khó coi: "Chẳng phải chỉ là nấu vài bữa cơm thôi sao? Để mẹ làm!"
Tôi nhìn bà: "Mẹ muốn làm thì tất nhiên là được ạ."
"Mẹ làm từ sáng đến tối, thế đã vừa lòng chưa?"
"Mẹ, không ai ép mẹ phải làm từ sáng đến tối cả."
"Vậy hai đứa rốt cuộc có ý gì?"
Viền mắt mẹ chồng đỏ ửng lên: "Mẹ chỉ muốn con gái mẹ về đây đón một cái Tết thảnh thơi, mẹ phạm phải sai lầm gì lớn lắm sao? Nó mười mấy tuổi đã giúp mẹ trông em, sau này lấy chồng, chưa từng được hưởng phúc mấy ngày. Mẹ làm mẹ, mẹ thương nó, không được sao?"
Chu Minh lập tức chạy đến đỡ bà: "Mẹ, không ai nói là không được cả."
Mẹ chồng hất tay anh ra: "Vợ con chẳng phải ý là thế sao?"
Tôi đứng tại chỗ. Câu này rất khó đáp lại. Bởi vì chỉ cần tôi tiếp tục nói, tôi sẽ trở thành kẻ đi tranh cãi với một người mẹ về việc "tại sao bà lại thương con gái mình". Nhưng nếu tôi không nói, chuyện này sẽ lại đi vào quỹ đạo quen thuộc. Mẹ chồng thương con gái, Chu Minh thương chị gái. Cuối cùng, sự xót xa của hai người họ, lại cần tôi dùng thời gian và sức lực để trả giá.
Tôi im lặng một hồi: "Mẹ, con nói lần cuối cùng."
"Con không phản đối chị cả về, cũng không phản đối việc mẹ thương chị ấy."
"Chị ấy có thể làm ít đi, thậm chí không làm bữa cơm nào cũng được."
Mẹ chồng nhìn tôi.
"Nhưng phần việc đó, ai hứa đảm nhận thì người đó làm. Mẹ hứa thì mẹ làm. Chu Minh hứa thì Chu Minh làm. Đừng thay con hứa."
Nói xong, tôi đi vào phòng ngủ.
Đêm đó, Chu Minh vào phòng rất muộn. Tôi đã nằm xuống rồi. Sau khi tắt đèn, anh ngồi bên mép giường rất lâu.
"Có phải em cảm thấy mẹ anh thiên vị không?"
Tôi quay lưng về phía anh: "Không."
"Vậy rốt cuộc em đang gi/ận chuyện gì?"
Tôi xoay người lại. Trong bóng tối không nhìn rõ biểu cảm của anh.
"Em gi/ận vì các người cảm thấy thời gian của em không đáng tiền."
"Anh không hề nghĩ thế."
"Anh có."
"Anh lúc nào?"
"Chị anh mệt, anh biết chị ấy bận từ hai mươi tám tháng Chạp đến mùng ba. Anh có thể nói rõ chị ấy đã rửa bao nhiêu cái bát, nấu bao nhiêu bữa cơm."
Tôi ngừng lại một chút: "Vậy anh có biết Tết năm ngoái, em dậy lúc mấy giờ không?"
Anh không lên tiếng.
"Anh có biết cơm trưa ngày ba mươi cho mười một người, em bắt đầu chuẩn bị từ mấy giờ không?"
Vẫn không có tiếng động.
"Anh có biết sáng mùng một, ai là người lau vết dầu mỡ trên sàn bếp hai lần không?"
Chu Minh im lặng. Tôi kéo chăn lên cao hơn một chút: "Anh không biết."
"Bởi vì anh chưa bao giờ cảm thấy những việc đó cần được nhìn nhận."
Một lát sau, anh nói: "Năm nay anh làm."
"Được."
"Thật đấy, anh làm."
"Vậy thì em ghi nhớ rồi."
Anh có lẽ nghĩ rằng chuyện đến đây là giải quyết xong. Nhưng tôi thì không. Không phải tôi không tin Chu Minh. Mà là tôi quá hiểu chuyện ngày Tết diễn ra thế nào. Bình thường thì nói hay lắm, nhưng thực sự đến lúc nhà đông người, chuông cửa reo, rư/ợu mở, tivi bật, đàn ông rất dễ dàng chuyển từ "Để anh làm" sang "Để lát nữa anh làm".
