“Đây là thứ bà cụ nhét vào tay tôi hôm đi ăn bữa đó. Bà ấy nói ‘sau này là người một nhà cả’.” Cô ấy đẩy đồ về phía trước, “Hôm nay tôi trả lại nguyên vẹn.”
Chiều hôm đó, cô ấy đi thật.
Không đến nhà họ Trần mà đến chợ rau.
Chợ rau đông người, tin tức lan truyền cũng nhanh. Cô ấy đứng bên sạp cá, giọng không lớn lắm nhưng ba hàng người xung quanh đều nghe rõ.
“Các cô các bác, tôi nói một chuyện này. Tháng trước nhà họ Trần mời tôi đi ăn, nói là xem mắt, thực chất là dùng tôi làm bình phong để chọc tức con dâu nhà họ. Chính miệng bà cụ nói, đợi tôi vào cửa, lương của tôi sẽ dùng để nuôi cháu trai bà ấy đi học.”
“Chị Triệu đã bỏ ra bao nhiêu tiền cho cái nhà đó trong tám năm qua? Mọi người tự tính xem. Thế mà bà cụ lại quay sang nói người ta không đứng đắn. Lời này là bà ta bịa ra, tôi tận tai nghe bà ta lải nhải với người khác.”
Cô ấy giơ ba món đồ kia lên: “Đây là thứ bà ta nhét cho tôi. Tôi Chu Mai không thèm.”
Một người truyền mười, mười người truyền trăm. Lần này, dư luận hoàn toàn đảo chiều.
Bà mẹ chồng nằm liệt ở nhà ba ngày không dám ra khỏi cửa. Ngày thứ tư, bà ta chống gậy ra đầu ngõ lấy nước, những bà lão vốn thân thiết nhất với bà ta giờ thấy bà ta đều bưng chậu bỏ đi.
“Các bà trốn cái gì?” Bà ta hét lên.
Không ai đáp.
“Tôi nói là sự thật! Con Triệu Xuân Yến đó chỉ là đứa b/án hàng rong!”
Một bà lão quay đầu lại: “Chị cả à, người ta b/án hàng rong mà nuôi cái nhà chị suốt tám năm. Còn con trai chị thì sao?”
Tay bà mẹ chồng run lên, xô nước rơi xuống đất, b/ắn ướt cả ống quần.
Về đến nhà, bà ta trút hết gi/ận lên đầu Trần Kiến Quốc: “Đồ vô dụng! Đến cả một người đàn bà cũng không giữ nổi!”
“Tôi vô dụng?” Trần Kiến Quốc đ/ập nát cái ca tráng men xuống đất, “Lương tôi làm ở nhà máy, bà không cho tôi đụng vào một xu, chi tiêu trong nhà toàn dựa vào cô ấy! Ngày nào bà cũng lải nhải vào tai tôi về những cái sai của cô ấy, giờ lại quay sang trách tôi à?”
Hai mẹ con cãi nhau long trời lở đất. Chị dâu hàng xóm đứng bên kia tường nghe thấy, không khuyên một câu nào.
Khi tôi tiễn Chu Mai ra cửa, cô ấy đứng lại, quay đầu nhìn tôi.
“Chị Triệu, nếu hôm đó em không bị họ tính kế…”
“Cô cũng là người từng bị nhà họ Trần lừa rồi.” Tôi nói, “Sau này nhớ mở to mắt ra mà nhìn.”
Cô ấy gật đầu rồi đi mất.
Chưa đầy nửa tháng sau, cổng nhà máy dán một tờ giấy đỏ. Trên đó là dòng chữ: Danh sách nhân viên c/ắt giảm biên chế đợt một.
Cái tên Trần Kiến Quốc nằm ở vị trí thứ ba.
Ngày bị sa thải, Trần Kiến Quốc đứng trước cổng nhà máy rất lâu.
Mười bảy năm, từ học việc lên đến cán bộ kỹ thuật cốt cán, bản vẽ chỉ cần liếc qua là biết lỗi ở đâu. Giờ tất cả đều vô nghĩa. Anh ta xách một chiếc thùng giấy đi về nhà, trong thùng có một cái ca tráng men, hai chiếc khăn mặt, một bộ quần áo bảo hộ.
Từ đó về sau, ngày nào anh ta cũng ngồi xổm trước cửa tiệm tôi.
Lúc đầu thì đứng, sau đó ngồi xổm, rồi lại ngồi tựa vào chân tường. Thấy tôi ra là đứng dậy: “Xuân Yến, tôi muốn nói với cô một câu.”
“Trần Kiến Quốc,” tôi dừng bước, “Tòa án đã phán quyết rồi, chúng ta không còn qu/an h/ệ gì nữa.”
“Tôi biết. Tôi chỉ là… muốn hỏi xem cô sống có tốt không.”
“Tốt.”
“Vậy thì tốt, vậy thì tốt.”
Anh ta gật đầu rồi lại ngồi xuống.
Cứ như vậy nửa tháng, tôi bảo bảo vệ chặn anh ta ở ngoài. Không phải vì nhẫn tâm, mà là không cần thiết. Có những món n/ợ, tính xong rồi thì nên dứt khoát.
Mùa thu năm đó, cửa hàng thứ tư của tôi khai trương.
Thành phố tổ chức tuyên truyền điển hình “c/ắt giảm biên chế tái hòa nhập việc làm”, phóng viên đài truyền hình tìm đến. Người đến là một cô gái tầm hai mươi bảy, hai mươi tám tuổi, họ Hà, người quay phim đi theo phía sau.
“Tổng giám đốc Triệu, chúng tôi muốn quay một chuyên đề, quay cảnh chị từ lúc b/án hàng ở chợ đêm đến ngày hôm nay.”
“Quay cửa hàng thì được,” tôi nói, “quay tôi thì chẳng có gì hay đâu.”
“Thế thì mới hay chứ ạ.” Phóng viên Hà cười, “Bây giờ cả thành phố đang tìm lối thoát, chị chính là giáo trình sống đấy.”
Máy quay ở tiệm tôi hai ngày. Quay tôi gảy bàn tính, quay tôi trả giá với nhà cung cấp, quay Lan dẫn một đám cô gái kiểm kê hàng trong kho.
Có lần quay được nửa chừng, ống kính hướng về phía đôi bàn tay của tôi.
Tôi rụt tay lại.
“Tổng giám đốc Triệu, có thể cho chúng tôi xem một chút không?”
Tôi xòe tay ra. Mười ngón tay, đ/ốt ngón tay đầu tiên toàn là những vết s/ẹo cứng, cứ đến mùa đông là lại đỏ ửng và ngứa ngáy.
“Để lại từ hai mươi năm trước.” Tôi nói, “Hồi đó b/án hàng ở chợ đêm, âm hơn mười độ, tay lạnh đến mức lở loét cũng không có tiền đi khám.”
Phóng viên Hà không nói gì, ống kính dừng lại ở đôi bàn tay đó rất lâu.
Đêm hôm chương trình phát sóng, tôi đang ở nhà đối chiếu sổ sách. Lan gọi điện đến, giọng run lên không thành tiếng: “Chị! Trên tivi! Trên tivi có chị!”
Cùng lúc đó, trong căn phòng nhà họ Trần, bà mẹ chồng đang nằm xem tivi.
Bà ta ốm nặng, không xuống được giường, ngày qua ngày chỉ dựa vào chiếc tivi màu cũ mười bốn inch để gi*t thời gian.
Trong màn hình, một người phụ nữ mặc bộ vest màu kem đang ngồi trên ghế sofa, tóc vấn gọn gàng, nói năng chậm rãi, từ tốn.
Người dẫn chương trình hỏi: “Tổng giám đốc Triệu, chị hiện có bốn cửa hàng, sắp tới chị còn dự định gì nữa không?”
