Đội tuyển chọn học sinh giỏi Toán khối 11 của trường Trung học số 1 tỉnh đã công bố danh sách ba người cuối cùng – đại diện cho trường tham gia kỳ thi Toán học toàn tỉnh vào tháng sau.
Hạng nhất: Đào Tri Hành.
Hạng hai: Tần Dữ.
Hạng ba: Lộc Minh.
Ngày danh sách được dán lên, các bạn học khác trong lớp học sinh giỏi tuy có chút thất vọng nhưng không ai tỏ ra không phục – trong hai kỳ thi thử nội bộ trước đó, tôi và Tần Dữ đã bao trọn tất cả các vị trí nhất nhì, Lộc Minh vững vàng ở vị trí thứ ba. Khoảng cách rõ ràng đến mức khiến người ta tuyệt vọng.
"Ba người này đi thi liên minh, tôi cá là ít nhất có hai giải nhất." Huấn luyện viên của lớp học sinh giỏi – tổ trưởng Phương, người đã hói nửa đầu – đã nói như vậy.
Trong thời gian chuẩn bị thi.
Hai tiết cuối mỗi chiều là thời gian tập huấn đội tuyển. Ba người chúng tôi ở trong phòng học chuyên dụng để cày đề, thảo luận và ra đề cho nhau.
Lộc Minh phụ trách khuấy động không khí.
"Nào nào nào, tớ ra một câu nhé –" Cậu ta thoăn thoắt viết một bài dãy số truy hồi lên bảng đen,
"Câu này tớ đã nghĩ suốt hai tiếng đêm qua--"
Tần Dữ ngẩng đầu nhìn năm giây: "Công thức tổng quát là (2n-1)!!/(2n)!!."
Phấn trên tay Lộc Minh rơi xuống: "...Cậu nhìn năm giây là ra rồi??"
"Cậu viết thiếu một điều kiện ban đầu trong hệ thức truy hồi rồi." Tôi bổ sung, "Sau khi thêm a₁=1/2 vào, dùng trực tiếp phương pháp tích chồng."
Lộc Minh ngồi xổm xuống nhặt phấn, miệng lẩm bẩm: "Ở cùng hai người các cậu tớ thấy mình như một đứa thiểu năng vậy..."
"Cậu không phải thiểu năng." Tần Dữ hiếm khi an ủi một câu.
"Thật không?"
"Cậu là người bình thường. Chúng tớ mới không bình thường."
"...Cút."
Tuần thứ hai chuẩn bị thi.
Một buổi chiều nọ khi buổi tập huấn kết thúc, đã gần sáu giờ.
Tòa nhà giảng dạy trở nên yên tĩnh, trên hành lang chỉ còn ánh sáng vàng vọt của đèn khẩn cấp.
Lộc Minh đã về trước – mẹ cậu ta đến đón.
Trong phòng học chỉ còn tôi và Tần Dữ.
Cậu ta vẫn đang viết một bài chứng minh bất đẳng thức trên bảng. Tôi ngồi ở hàng ghế đầu, lật một cuốn tập đề thi IMO thật.
Yên tĩnh.
Tiếng phấn chạm vào bảng đen xào xạc nhẹ nhàng.
Bầu trời ngoài cửa sổ đã tối, đèn đường bật sáng, ánh sáng màu cam chiếu qua cửa sổ vào,
C/ắt phòng học thành hai nửa sáng tối.
"Làm xong rồi." Tần Dữ đặt phấn xuống, xoay người.
Cậu ta đứng ngược sáng ngoài cửa sổ, biểu cảm trên mặt không nhìn rõ lắm.
"Đào Tri Hành."
"Hửm?"
"Sau kỳ thi liên minh..."
Cậu ta dừng lại hai giây.
Đây là lần đầu tiên kể từ khi quen biết cậu ta, tôi nghe thấy cậu ta nói chuyện có sự do dự.
"Sau kỳ thi liên minh, Giáng sinh, trường có tổ chức tiệc."
"Ừ, tớ biết."
"Cậu có đi không?"
Tôi ngẩng đầu nhìn cậu ta. Trong ánh sáng ngược, đường nét khuôn mặt cậu ta sạch sẽ gọn gàng, nhưng bàn tay đang nắm hộp phấn – các đ/ốt ngón tay hơi siết ch/ặt.
"Cậu muốn tớ đi à?" Tôi hỏi.
Im lặng ba giây.
"Ừ."
Chỉ một chữ.
Nhưng sức nặng của chữ đó rơi xuống khiến không khí trong phòng học thay đổi chất liệu.
Ngón tay tôi đang cầm cuốn tập đề thi IMO khựng lại.
Nhịp tim lệch đi nửa nhịp – không nhiều, chỉ nửa nhịp thôi.
"Tớ cân nhắc đã." Tôi đóng sách lại, đứng dậy thu dọn cặp sách.
Cậu ta không nói gì thêm.
Hai người một trước một sau bước ra khỏi tòa nhà giảng dạy.
Chia tay ở cổng trường – cậu ta rẽ trái, tôi rẽ phải.
Đi được mười mấy bước, tôi quay đầu nhìn lại.
Bóng lưng cậu ta thẳng tắp biến mất ở cuối ánh đèn đường.
Tôi quay đầu lại, hít một hơi không khí lạnh.
Gió tháng mười một tràn vào phổi, lạnh đến tỉnh táo.
Đào Tri Hành.
Cậu đến trường số 1 tỉnh để làm gì?
Học tập.
Thi Thanh Hoa.
Không phải để yêu đương.
...Nhưng cái nhịp tim lệch đi nửa nhịp kia là gì?
Tôi lắc đầu, rảo bước về phía trạm xe buýt.
Về nhà vẫn làm bài như thường lệ, sắp xếp ghi chép, mười một giờ tắt đèn.
Nhưng đêm đó tôi trở mình hai lần mới ngủ được.
Tốn thêm mười lăm giây.
Không ảnh hưởng đến kế hoạch học tập ngày mai.
Không ảnh hưởng.
Cuối tuần đầu tiên của tháng mười hai.
Kỳ thi Toán học liên minh các trường trung học toàn tỉnh.
Địa điểm ở hội trường đại học tại thành phố thủ phủ.
Các học sinh thi học sinh giỏi được chọn từ các trường trong tỉnh tụ họp, hơn ba trăm người ngồi đen đặc.
Tôi ngồi ở hàng ghế thứ bảy vị trí chính giữa. Tần Dữ cách tôi một chỗ trống bên trái. Lộc Minh ở bên phải tôi, căng thẳng đến mức đầu gối rung lên.
"Đừng rung nữa." Tôi không quay đầu.
"Tớ không kiểm soát được!" Lộc Minh thầm thì kêu khổ, "Đây là kỳ thi liên minh toàn tỉnh đấy! Chỉ có top 20 toàn tỉnh mới có giải nhất thôi!"
"Thực lực của cậu đủ rồi." Tần Dữ bình thản lên tiếng, "Phát huy bình thường là được."
Giám thị bắt đầu phát đề.
Kỳ thi liên minh chia làm hai bài – sáng thi bài cơ bản (120 phút, 8 câu điền đáp án + 3 câu giải chi tiết), chiều thi bài thi học sinh giỏi (150 phút, 4 câu hỏi lớn).
Bài thi sáng đối với tôi và Tần Dữ không thành vấn đề – đó là bài để củng cố điểm cơ bản.
Chiến trường thực sự nằm ở buổi chiều.
Sáng kết thúc, nghỉ trưa.
Ba chúng tôi ăn trưa tại căng tin trường. Lộc Minh phục hồi lại chút trạng thái, sau khi đối chiếu đáp án hai câu với tôi thì thở phào: "Chắc là đúng hết."
"Ừ."
"Còn hai cậu thì sao?"
"Giống nhau." Tôi và Tần Dữ đồng thanh nói.
Lộc Minh đảo mắt: "Phiền phức."
Buổi chiều. Bài thi thứ hai.
Bốn câu hỏi lớn.
Tôi lật đề thi.
Câu một: Lý thuyết số – Chứng minh không tồn tại số nguyên dương x,y,z thỏa mãn một phương trình Diophantine nào đó.
Phương pháp lùi vô hạn. Cách xử lý kinh điển.
